Polub nas na Facebooku
Czytasz: Co to jest pępowina? Jak pielęgnować kikut pępowiny?
menu
Polub nas na Facebooku

Co to jest pępowina? Jak pielęgnować kikut pępowiny?

Pępowina

Fot: Pixelistanbul / gettyimages.com

Pępowina tworzy się wraz z łożyskiem w pierwszym trymestrze ciąży. Do końca ciąży tworzy łącznik pomiędzy matką a dzieckiem. Zdarza się, że dziecko owinie się pępowiną, co stanowi zagrożenie dla jego zdrowia.

Pępowina jest łącznikiem pomiędzy dzieckiem a matką. Biegnące w niej naczynia transportują substancje odżywcze do dziecka, a zabierają od niego szkodliwe produkty przemiany materii. Prawidłowy przepływ w pępowinie jest warunkiem dobrostanu płodu. Po porodzie pępowina zostaje przecięta po wcześniejszym zaciśnięciu, a pozostawiony kawałek określa się mianem kikuta pępowiny. Wymaga on odpowiedniej pielęgnacji i odpada samoistnie.

Czym jest pępowina?

Pępowina to elastyczny przewód łączący łożysko, czyli tkankę przylegającą do ściany macicy, z płodem. Pępowina ma około 60 cm długości. Jeśli jest zbyt krótka, uniemożliwia swobodne poruszanie się płodu w jamie macicy. Zbyt długa natomiast wiąże się z ryzykiem zapętlenia, powstania węzłów. Sznur pępowinowy zawiera najczęściej 3 naczynia krwionośne. Oznacza to, że pępowina ma trójnaczyniową budowę. Zawiera dwie tętnice i jedną żyłę pępkową. Naczynia pępowiny skręcają się na kształt lewoskrętnej spirali, a otacza je tkanka określana galaretą Whartona. Ma ona zadanie chronić naczynia przed zablokowaniem przepływu krwi w razie ucisku na pępowinę.

Funkcją pępowiny jest dostarczanie dziecku substancji odżywczych od matki i przekazywanie produktów metabolicznych od dziecka do matki. Zdarzają się sytuacje, w których dziecko owinie się pępowiną, co jest sytuacją dla niego bardzo niebezpieczną. Ułożenie, przepływy i wszelkie nieprawidłowości w budowie pępowiny oceniane są podczas badania ultrasonograficznego (USG).

Kiedy dziecko może owinąć się pępowiną?

Zdarzają się przypadki owinięcia się dziecka pępowiną. Konieczna jest wtedy interwencja w postaci cesarskiego cięcia, szczególnie jeśli badanie kardiotokograficzne (KTG) wykazuje zaburzenia dobrostanu płodu. Najczęściej do owinięcia się pępowiną dochodzi tuż przed porodem, kiedy dziecko nie ma już miejsca w jamie macicy. Niekiedy w trakcie porodu okazuje się, że dziecko jest owinięte pępowiną. Inne czynniki ryzyka tego zjawiska, czyli tzw. kolizji pępowinowej, to m.in. ciąża wielopłodowa bądź zbyt długa pępowina.

Kikut pępowiny

Fragment pępowiny, który pozostaje po jej przecięciu, określany jest mianem kikuta pępowiny. Ma on około 2 cm długości. Początkowo ma biało-niebieski kolor i jest wilgotny. Po pierwszej dobie zaczyna się obkurczać i schnąć, a jego kolor zaczyna się zmieniać na czarny. Kikut pępowiny odpada najczęściej między 5. a 14. dniem życia dziecka.

Pielęgnacja kikuta pępowiny

Odpowiednia pielęgnacja kikuta pępowiny jest konieczna, ponieważ stanowi on główne wrota zakażenia i staje się źródłem infekcji uogólnionych. Konieczne jest więc utrzymanie go w czystości. Mitem jest, że kikut pępowiny nie może być zmoczony. Normalnie można go moczyć (ale nie rozmoczyć) podczas kąpieli. Najważniejsze, by później został osuszony. Nie można więc kikuta szczelnie przykrywać pampersem.

Do pielęgnacji wykorzystuje się spraye zawierające octanidynę, np. octanisept. Nie wolno przemywać kikuta pępowiny alkoholem, fioletem ani smarować żadnym kremem. Ma być czysty i suchy. Jest to tkanka niebolesna. Nie trzeba więc bać się dokładnego oczyszczania wszystkich zakamarków wokół kikuta (nie wolno go odrywać) np. za pomocą patyczka do ucha. Kontrolę kikuta pępowiny przeprowadza położna podczas wizyt patronażowych.

Jeśli po 15. dniach kikut nadal nie odpadł, pojawiły się ropa, zaczerwienienie bądź obrzęk tkanek wokół pępka, konieczna jest konsultacja z położną lub lekarzem. Również nieprzyjemny zapach z pępka generuje konieczność konsultacji lekarskiej, ponieważ może świadczyć o infekcji.


Zobacz film: Standardy dotyczące opieki medycznej nad noworodkiem. Źródło: Dzień Dobry TVN.


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
1
Polecamy
Jakie są przyczyny, objawy i postępowanie w przypadku wewnątrzmacicznego obumarcia płodu?
Jakie są przyczyny, objawy i postępowanie w przypadku wewnątrzmacicznego obumarcia płodu? Dzień Dobry TVN
Badanie GBS - wskazania, przebieg. Wyniki badania GBS, możliwe leczenie
Badanie GBS - wskazania, przebieg. Wyniki badania GBS, możliwe leczenie Dzień Dobry TVN
Poród lotosowy – czy może mieć jakiekolwiek medyczne uzasadnienie?
Poród lotosowy – czy może mieć jakiekolwiek medyczne uzasadnienie? TVN zdrowie
Pępek noworodka – odpowiednia pielęgnacja i mycie
Pępek noworodka – odpowiednia pielęgnacja i mycie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
 Choroba Alzheimera – objawy, diagnostyka, rokowania
Choroba Alzheimera – objawy, diagnostyka, rokowania
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego