Polub nas na Facebooku
Czytasz: Choroba beri-beri – objawy i przyczyny

Choroba beri-beri – objawy i przyczyny

NAN

Fot: ratmaner / fotolia.com

Beri-beri jest schorzeniem spowodowanym niedoborem tiaminy, czyli witaminy B1. Początkowe objawy choroby to uczucie nieustannego zmęczenia, brak apetytu i dyskomfort w jamie brzusznej. Nieleczone beri-beri może prowadzić do poważnego osłabienia układu nerwowego, niewydolności serca, a nawet zgonu.

Beri-beri jest uznawana za skrajną formę hipowitaminozy, czyli zespołu objawów wywołanych zbyt małą ilością witaminy B1, którą ponad 100 lat temu wyizolował z otrębów ryżowych słynny polski biochemik Kazimierz Funk. Naukowiec szukał wówczas przyczyny choroby beri-beri, będącej przez wiele stuleci powodem śmierci tysięcy osób na całym świecie. Dziś rozpoznaje się ją znacznie rzadziej, a medycyna potrafi sobie z nią poradzić, jednak nieleczone schorzenie wciąż potrafi poważnie zagrozić życiu.

Beri-beri – objawy

Choroba beri-beri rozwija się bardzo powoli. Początkowo niedobór witaminy B1 nie wywołuje poważnych dolegliwości, które pojawiają się dopiero wówczas, gdy w organizmie następuje znaczne wyczerpanie zapasów tiaminy. Wstępne objawy beri-beri to: ciągłe uczucie zmęczenia, senność, drażliwość, apatia, brak apetytu i związany z nim spadek masy ciała, niższe od normalnego ciśnienie tętnicze, kołatanie serca, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, obrzęk twarzy i kończyn czy zaburzenia czucia.

Późniejsze objawy beri-beri pojawiają się stale lub okresowo i zależą od postaci choroby. Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje omawianego schorzenia:

  • suchą – zaatakowany zostaje wówczas układ nerwowy, co przejawia się przede wszystkim: osłabieniem i bólami mięśni (głównie nóg), mrowieniem stóp i dłoni, problemami z mówieniem, zaburzeniami pamięci i koncentracji, oczopląsem (mimowolnymi, rytmicznymi ruchami gałek ocznych), a w skrajnych przypadkach całkowitym paraliżem mięśni, utratą przytomności i śpiączką;
  • mokrą – zaburzone zostaje funkcjonowanie układu krążenia, czego konsekwencjami bywają: przyspieszona praca serca, ból i obrzęk nóg, uczucie duszności, wysoka gorączka, wysięk opłucnowy (nagromadzenie płynów między płucami a klatką piersiową); nieleczona mokra postać beri-beri może też prowadzić do trwałej niewydolności mięśnia sercowego;
  • niemowlęcą – pojawiają się objawy podobne do mokrej postaci beri-beri, dziecko ma również problemy z trawieniem, może dojść do zapalenia mózgu i nerwów obwodowych, niewydolności serca czy afonii, zwanej również bezgłosem.

Beri-beri – przyczyny

Choroba beri-beri spowodowana jest niedoborem witaminy B1, czyli tiaminy. Zwykle jest to konsekwencją naszego stylu życia i diety – schorzenie często wiąże się bowiem z ogólnym niedożywieniem, nadużywaniem alkoholu oraz spożywaniem pokarmów zawierających tiaminazy, czyli enzymy rozkładające witaminę B1. Mowa przede wszystkim o owocach morza, surowych rybach (zwłaszcza słodkowodnych) czy produktach mających w składzie związki siarki.

Na rozwój beri-beri narażone są także osoby, u których występuje zwiększone zapotrzebowanie na tiaminę, czyli zmagające się z nadczynnością tarczycy, przechodzące poważne choroby objawiające się m.in. wysoką gorączką, a także kobiety w okresie ciąży i karmienia piersią. Niebezpieczne bywa też zwiększone wydalanie witaminy B1, obserwowane u osób cierpiących na bulimię, stosujących leki moczopędne i przechodzących dializowanie.

Beri-beri – zapobieganie

Tiamina, której niedobór powoduje chorobę beri-beri, odgrywa w organizmie bardzo ważną rolę, będąc niezbędnym uczestnikiem procesów wpływających na prawidłowe funkcjonowanie systemu nerwowego, układu mięśniowego i sercowo-naczyniowego. Witamina B1 uczestniczy m.in. w rozkładzie węglowodanów i glukozy, jej niewystarczające stężenie skutkuje gromadzeniem się toksycznego kwasu pirogronowego, którego nadmiar prowadzi do uszkodzenia komórek nerwowych oraz ważnych grup mięśniowych.

Tiamina nieprzypadkowo nazywana bywa „witaminą radości”, ponieważ w układzie nerwowym wspomaga cholinę, odpowiedzialną za nastrój, poprawę samopoczucia i zwiększenie odporności na stres. Witamina B1 uczestniczy też w procesie wydzielania niektórych hormonów, przyspiesza gojenie się ran oraz zmniejsza odczucie bólu.

Beri-beri to nie jedyna konsekwencja niedoboru tiaminy. Witamina ta wykazuje też działanie antyoksydacyjne, chroniąc organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, niszczących tkanki, przyspieszających procesy starzenia i przyczyniających się do rozwoju miażdżycy naczyń krwionośnych, nowotworów, schorzeń układu krążenia, zaćmy, choroby Alzheimera czy Parkinsona.

Chorobie beri-beri możemy zapobiec, stosując zbilansowaną dietę, która pokrywa zapotrzebowanie organizmu na witaminę B1. Bogatymi źródłami tiaminy są zwłaszcza: mięso wieprzowe, orzechy (pistacjowe i arachidowe), podroby (wątróbka, nerki, móżdżek), kasza manna i gryczana, pieczywo żytnie, płatki owsiane, otręby zbożowe, pestki słonecznika, por, kalafior, mandarynki oraz banany.

W przypadku beri-beri i dużego niedoboru witaminy B1 lekarz może zalecić jej suplementowanie i przyjmowanie preparatów domięśniowych lub doustnych.

Zobacz film: Na czym polega naturalny detoks? Źródło: Stylowy Magazyn

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
55
3
Polecamy
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia?
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia? Dzień Dobry TVN
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Tiamina (witamina B1) - niedobór, występowanie i źródła
Tiamina (witamina B1) - niedobór, występowanie i źródła TVN zdrowie
Czym jest awitaminoza? Objawy, przyczyny i leczenie awitaminozy
Czym jest awitaminoza? Objawy, przyczyny i leczenie awitaminozy TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?