Polub nas na Facebooku
Czytasz: Chłoniaki - objawy, rozpoznawanie i rodzaje, leczenie

Chłoniaki - objawy, rozpoznawanie i rodzaje, leczenie

NAN

Fot: Adiano / stock.adobe.com

Chłoniaki to nowotwory wywodzące się z białych ciałek krwi. Wszystkie są złośliwe, ale różnią się bardzo przebiegiem choroby i rokowaniem.

Limfocyty to komórki układu odpornościowego, wszystkie ich typy należą do grupy białych ciałek krwi. Odpowiadają za produkcję przeciwciał i zwalczanie obcych lub zmienionych patologicznie struktur. Choroby powstające wskutek nowotworowych zmian limfocytów nazywamy chłoniakami.

Objawy chłoniaka

Objawami typowymi dla całej grupy chłoniaków są:

  • powiększenie węzłów chłonnych (dotyczące całego ciała, pewnych jego okolic lub ograniczone do małej grupy węzłów), które mogą mieć tendencję do łączenia się w pakiety,
  • powiększenie śledziony,
  • powiększenie wątroby.

Zakres i nasilenie innych objawów zależy od typu i stopnia zaawansowania choroby. Mogą pojawiać się symptomy takie jak:

  • bóle brzucha,
  • anemia lub zaburzenia krzepnięcia (w przypadku nacieczenia szpiku lub powiększenia śledziony),
  • żółtaczka (przy zajęciu wątroby),
  • zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, wiążące się z powiększeniem węzłów chłonnych krezkowych lub zaotrzewnowych, powodującym krwawienia, niedrożność jelit lub zespół złego wchłaniania,
  • obniżenie odporności i wtórne, trudne do leczenia infekcje,
  • objawy ogólne takie jak: gorączka, obrzęki, wodobrzusze, utrata masy ciała. 

Rodzaje chłoniaków

Podstawową grupą chłoniaków są zmiany nieziarnicze (wywodzące się z limfocytów B, T i komórek NK). Należy wśród nich wymienić różnego typu białaczki, szpiczak mnogi oraz występujący endemicznie w Afryce Równikowej chłoniak Burkitta. Kliniczny podział nowotworów nieziarniczych opiera się o ocenę przebiegu: może być on powolny (indolentny), agresywny lub bardzo agresywny. Białaczki, zgodnie z tradycyjną klasyfikacją, dzieli się na ostre (szpikowa i limfoblastyczna) oraz przewlekłe (szpikowa i limfatyczna).

Choroba Hodgkina

(inaczej ziarnica złośliwa, limfogranulomatoza) została potraktowana jako osobna grupa chłoniaków ze względu na specyfikę (obecność charakterystycznych komórek Reeda-Sternberga, przyciąganie do nacieków innych białych krwinek). Piśmiennictwo dowiodło, że (jak w przypadku chłoniaka Burkitta) na rozwój tej choroby duży wpływ ma zakażenie wirusem mononukleozy (EBV). Ziarnica złośliwa charakteryzuje się wyjątkowo wysokim odsetkiem całkowitych wyleczeń.

Chłoniaki - rozpoznanie

Wstępne rozpoznanie chłoniaka Hodgkina można postawić na podstawie badania klinicznego i wyników podstawowych badań laboratoryjnych. U chorych stwierdza się często niedokrwistość, limfopenię (niedostateczną ilość limfocytów) połączoną z nadmiarem granulocytów, szczególnie eozynofilnych. Obrazowi temu może towarzyszyć albo nadpłytkowość, albo - przeciwnie - trombocytopenia. Wartość OB we wcześniejszych fazach choroby (mimo prostoty tego badania) może mieć dość ważne znaczenie prognostyczne, a w późniejszych stadiach choroby jest zdecydowanie podwyższona. W badaniach enzymatycznych stwierdza się podwyższony poziom aminotransferaz: alaninowej (ALT) i asparaginowej (AST), gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP) oraz często podwyższony poziom bilirubiny. Rozpoznanie chłoniaka jest potwierdzane dodatnim wynikiem badania immunocytochemicznego na obecność antygenu LCA. Dodatkowo u chorych stwierdza się zwykle wysoką aktywność dehydrogenazy mleczanowej. W proteinogramie często pojawia się nadmiar gammaglobulin, niedobór albumin (hipoalbuminemia) i, charakterystyczny dla tej choroby, podwyższony poziom ß2-mikroglobuliny.

Podstawowym badaniem pozwalającym na jednoznaczne rozpoznanie choroby jest ocena histologiczna zajętego węzła chłonnego lub innej tkanki objętej procesem chorobowym. Węzeł pobiera się w całości w celu wykonania diagnostyki. Badanie cytologiczne jest niewystarczające. W przebiegu choroby wykonuje się też czasem biopsję aspiracyjną albo trepanobiopsję szpiku, by ocenić nasilenie zmian. Badanie szpiku jest najważniejszym elementem w procesie diagnozowania białaczek. Ich duże zróżnicowanie sprawia, że - przy często podobnym obrazie laboratoryjnym i klinicznym - ustalenie rodzaju schorzenia i właściwego sposobu leczenia wymaga żmudnego określania typu zmienionych chorobowo limfocytów testami cytochemicznymi, genetycznymi i molekularnymi.

Przyczyny powstawania chłoniaków

Bezpośrednia przyczyna powstawania chłoniaków nie jest znana, jednak można wymienić czynniki zwiększające ryzyko powstania choroby:

  • czynniki fizykochemiczne: przewlekły kontakt z benzenem, azbestem, środkami ochrony roślin, promieniowaniem jonizującym,
  • infekcje wirusowe: ludzki wirus HIV, wirus Epsteina-Barr (EBV), ludzki wirus limfocytotropowy typu 1 (HTLV-1), wirus zapalenia wątroby typu C (HCV), wirus herpes typ 8 (HHV-8),
  • wrodzone lub nabyte zaburzenia odporności,
  • choroby autoimmunologiczne: toczeń, choroba Hashimoto - limfocytarne zapalenie tarczycy, choroba reumatyczna, 
  • zakażenia bakteryjne,
  • stan po przebytej chemio- lub radioterapii.

Chłoniaki - leczenie

Leczenie chłoniaków to głównie chemioterapia, często skojarzona z radioterapią. W leczeniu białaczek wykonuje się też (po odpowiednim przygotowaniu) przeszczep szpiku kostnego. Szpik od dawcy może podjąć prawidłową funkcję krwiotwórczą w sytuacji, gdy nasilenie choroby lub niezbędne leczenie spowodowały poważne uszkodzenie własnego szpiku chorego. Po jego wykonaniu niezbędne jest długotrwałe podawanie leków immunosupresyjnych, zapobiegających odrzuceniu przeszczepu.

Zobacz film: Gen BRCA a nowotwory. Źródło: 36,6

Chłoniaki - rokowanie

Ocena rokowania opiera się na identyfikacji typu komórek nowotworowych i analizie zaawansowania klinicznego choroby. Międzynarodowe organizacje stworzyły skomplikowane algorytmy, pozwalające określić stan chorego, sposób leczenia i ewentualne rokowanie. Jest ono również zależne od dokładnej oceny komórek nowotworowych, obejmującej nawet tak szczegółowe informacje, jak budowa genetyczna.

Dlatego rokowanie w przypadku chłoniaków wymaga bardzo indywidualnego podejścia i trudno orzekać o szansach chorego na wyzdrowienie po określeniu wstępnego rozpoznania.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
60
1
Polecamy
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Rak a powiększenie węzłów chłonnych pachowych, pachwinowych i szyi
Rak a powiększenie węzłów chłonnych pachowych, pachwinowych i szyi TVN zdrowie
Chłoniak Burkitta u dzieci – przyczyny, objawy, rokowanie i leczenie
Chłoniak Burkitta u dzieci – przyczyny, objawy, rokowanie i leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?