Polub nas na Facebooku
Czytasz: Charakterystyka stawu Lisfranca: rozpoznanie i leczenie stanów chorobowych

Charakterystyka stawu Lisfranca: rozpoznanie i leczenie stanów chorobowych

stopy

Fot.: Robert Przybysz / stock.adobe.com

Staw Lisfranca czy staw Choparta są stawami w obrębie stopy, w których najczęściej dokonuje się planowanego jej odjęcia, czyli amputacji. Diagnoza choroby stawu Lisfranca i Choparta często bywa nieprawidłowa ze względu na objawy tożsame z większością ortopedycznych problemów. W czym tkwi istota budowy stawu Lisfranca i Choparta oraz jak przejawiają się uszkodzenia ich tkanek?

Nieprawidłowe rozpoznanie i postępowanie terapeutyczne w przypadku urazu stawu Lisfranca czy Choparta może prowadzić do nieodwracalnych zmian anatomii stopy i zaburzenia jej funkcji motorycznych.

Staw Lisfranca

Staw Lisfranca, czyli staw stępno-śródstopny, rozciąga się w poprzek stopy i jest zespołem połączeń trzech kości klinowatych i kości sześciennej z pięcioma kośćmi śródstopia. Nazwa stawu pochodzi od francuskiego chirurga z czasów napoleońskich, który jako pierwszy opisał amputację stopy wykonaną na poziomie linii stawu stępno-śródstopnego.

Staw Choparta, czyli staw poprzeczny stępu, jest złożonym stawem obejmującym staw skokowo-piętowo-łódkowy i staw piętowo-sześcienny, przebiegającym esowato i poprzecznie względem długiej osi stopy, nad linią Lisfranca. Zespół stawów zyskał miano wspólnego stawu Choparta ze względu na łatwość wykonania amputacji w przebiegu linii stawów i funkcjonalności kikuta po odjęciu.

Urazy stawu Lisfranca

Ze względu na złożoną anatomię i lokalizację stawu Lisfranca, urazy jego struktur przyjmują wiele postaci. Najmniej skomplikowane w diagnostyce i leczeniu są uszkodzenia w postaci podwichnięć, zwichnięć i złamań bez przemieszczenia więzadeł i kości składających się na staw.

Urazy stawu Lisfranca powstają najczęściej w wyniku nadmiernego osiowego obciążenia stopy w zgięciu podeszwowym bądź wysokoenergetycznego bezpośredniego uderzenia w grzbiet stopy, np. w wyniku uprawiania dynamicznych sportów, wypadków komunikacyjnych lub upadków z wysokości.

Urazy stawu Lisfranca występują częściej u mężczyzn i rozpoznawane są w blisko 50% przypadków urazów stóp. Uraz stawu Lisfranca najczęściej określany jest jako „skręcenie stopy”.

Objawy uszkodzeń stawu Lisfranca

Objawy urazu stawu Lisfranca zależą od rozległości uszkodzeń tkanek. W przypadku pojedynczych, niegroźnych urazów struktur stawu obserwuje się niewielkie obrzęki i ból. W przebiegu rozległych urazów stawu i pobliskich struktur obserwuje się:

  • wyraźny obrzęk,
  • krwiaki podskórne i pęcherze skórne,
  • silne dolegliwości bólowe,
  • nadwrażliwość dotykową, uniemożliwiające stawanie na chorej kończynie,
  • ograniczenie ruchomości stopy,
  • deformacje stopy i zniekształcenia jej obrysu,
  • w przypadku otwartych złamań, obserwuje się przerwanie ciągłości skóry.

Rozpoznanie

Uszkodzenia stawu Lisfranca i Choparta charakteryzują się niską rozpoznawalnością, dlatego proces diagnozy urazów śródstopia powinien być możliwie szczegółowy. Poprawnie przeprowadzony proces diagnostyki i klasyfikacja urazu stawu Lisfranca ma kluczowe znaczenie w doborze metody leczenia i przywróceniu pacjentowi funkcji stopy.

Rozpoznanie uszkodzenia stawu Lisfranca składa się z badania podmiotowego i przedmiotowego oraz diagnostyki obrazowej.

Badanie podmiotowe polega na wykonaniu badania palpacyjnego stopy i zebraniu informacji na temat powstania uszkodzeń. W zależności od mechanizmu powstania urazu wyklucza się zespół ciasnoty wewnątrzpowięziowej lub uszkodzenia gałęzi przeszywających głębokich tętnicy grzbietowej stopy.

W przebiegu badania przedmiotowego ocenia się stan skóry w tym krwawe wybroczyny podskórne, rozległość obrzęku oraz deformacje stopy, a także stopień bólu i tkliwość.

Badania obrazowe obejmują standardowe zdjęcia RTG w różnych projekcjach oraz tzw. radiogramy stresowe, w przebiegu których wykonuje się ruchy chorą stopą i obserwuje dynamikę uszkodzeń. W przypadku niejednoznacznych wyników na temat rodzaju i miejsca uszkodzenia przeprowadza się diagnostykę porównawczą w postaci analogicznych zdjęć RTG zdrowej stopy. Ostatecznym badaniem rozstrzygającym jest tomografia komputerowa.

Jak zbudowany jest układ kostny?  Dowiesz się tego z filmu: 

Zobacz film: Budowa i funkcje układu kostnego. Źródło: 36,6.

Leczenie uszkodzeń stawu Lisfranca

Leczenie urazów stawu Lisfranca polega na odtworzeniu prawidłowej anatomii stawu i osiągnięcia jego pełnej stabilizacji, wolnej od bólu funkcjonalnej stopy.

Wśród praktykowanych metod leczenia znajduje się: leczenie zachowawcze, leczenie chirurgiczne i rehabilitacja.

Leczenie zachowawcze w postaci unieruchomienia stopy w opatrunku gipsowym lub ortezie stosuje się u osób z bezwzględnymi przeciwwskazaniami do operacji bądź w przebiegu prostych urazów bez przemieszczenia odłamów.

Leczenie chirurgiczne przywraca prawidłową konstrukcję szkieletu stopy oraz powrót funkcji podporowych i możliwości prawidłowej propulsji, czyli odbijania kończyny od podłoża. Operacje prowadzone są w dwóch technikach: CRIF (zamkniętej repozycji i stabilizacji) oraz ORIF (otwartej repozycji i stabilizacji).

Rehabilitacja stanowi dopełnienie leczenia. W jej przebiegu wykorzystuje się zabiegi fizykoterpautyczne przyspieszające leczenie uszkodzonych tkanek, zmniejszające obrzęki i dolegliwości bólowe. W procesie rekonwalescencji uprawia się ćwiczenia ruchowe rozciągające, rozluźniające i wzmacniające mięśnie podeszwy i stawu skokowego oraz naukę chodzenia. Ponadto, zaleca się wkładki ortopedyczne do obuwia wspierające poprzeczne sklepienie podeszwy i odciążające śródstopie oraz ortezy stopowo-goleniowe.

Bibliografia:

Kołodziejski P., Wojdakiewicz P. i inni, Obecne metody leczenia urazów stawu stępowo-śródstopnego – przegląd piśmiennictwa, Katedra i Klinika Ortopedii i Rehabilitacji, Warszawski Uniwersytet Medyczny, II Wydział Lekarski z Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim oraz Oddziałem Fizjoterapii, Kierownik Katedry: prof. dr hab. n med. J. Deszczyński, Art. Nr. 147–152.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
6
0
Polecamy
Jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne?
Jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne? Dzień Dobry TVN
Wkładki na ostrogi – czy warto je stosować?
Wkładki na ostrogi – czy warto je stosować? Dzień Dobry TVN
Staw Choparta, staw Lisfranca – położenie, budowa a amputacja stopy
Staw Choparta, staw Lisfranca – położenie, budowa a amputacja stopy TVN zdrowie
Leczenie skręcenia stawu skokowego
Leczenie skręcenia stawu skokowego TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Najlepsze prezenty dla pary młodej - co kupić na ślub?
Najlepsze prezenty dla pary młodej - co kupić na ślub? Materiał sponsorowany
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Alzheimer w młodym wieku - przyczyny, pierwsze objawy i kolejne etapy choroby
Alzheimer w młodym wieku - przyczyny, pierwsze objawy i kolejne etapy choroby
Czy przed okresem można zajść w ciążę? Zapłodnienie przed miesiączką
Czy przed okresem można zajść w ciążę? Zapłodnienie przed miesiączką