Polub nas na Facebooku
Czytasz: Charakterystyka stawu Lisfranca: rozpoznanie i leczenie stanów chorobowych

Charakterystyka stawu Lisfranca: rozpoznanie i leczenie stanów chorobowych

stopy

Fot.: Robert Przybysz / stock.adobe.com

Staw Lisfranca czy staw Choparta są stawami w obrębie stopy, w których najczęściej dokonuje się planowanego jej odjęcia, czyli amputacji. Diagnoza choroby stawu Lisfranca i Choparta często bywa nieprawidłowa ze względu na objawy tożsame z większością ortopedycznych problemów. W czym tkwi istota budowy stawu Lisfranca i Choparta oraz jak przejawiają się uszkodzenia ich tkanek?

Nieprawidłowe rozpoznanie i postępowanie terapeutyczne w przypadku urazu stawu Lisfranca czy Choparta może prowadzić do nieodwracalnych zmian anatomii stopy i zaburzenia jej funkcji motorycznych.

Staw Lisfranca

Staw Lisfranca, czyli staw stępno-śródstopny, rozciąga się w poprzek stopy i jest zespołem połączeń trzech kości klinowatych i kości sześciennej z pięcioma kośćmi śródstopia. Nazwa stawu pochodzi od francuskiego chirurga z czasów napoleońskich, który jako pierwszy opisał amputację stopy wykonaną na poziomie linii stawu stępno-śródstopnego.

Staw Choparta, czyli staw poprzeczny stępu, jest złożonym stawem obejmującym staw skokowo-piętowo-łódkowy i staw piętowo-sześcienny, przebiegającym esowato i poprzecznie względem długiej osi stopy, nad linią Lisfranca. Zespół stawów zyskał miano wspólnego stawu Choparta ze względu na łatwość wykonania amputacji w przebiegu linii stawów i funkcjonalności kikuta po odjęciu.

Urazy stawu Lisfranca

Ze względu na złożoną anatomię i lokalizację stawu Lisfranca, urazy jego struktur przyjmują wiele postaci. Najmniej skomplikowane w diagnostyce i leczeniu są uszkodzenia w postaci podwichnięć, zwichnięć i złamań bez przemieszczenia więzadeł i kości składających się na staw.

Urazy stawu Lisfranca powstają najczęściej w wyniku nadmiernego osiowego obciążenia stopy w zgięciu podeszwowym bądź wysokoenergetycznego bezpośredniego uderzenia w grzbiet stopy, np. w wyniku uprawiania dynamicznych sportów, wypadków komunikacyjnych lub upadków z wysokości.

Urazy stawu Lisfranca występują częściej u mężczyzn i rozpoznawane są w blisko 50% przypadków urazów stóp. Uraz stawu Lisfranca najczęściej określany jest jako „skręcenie stopy”.

Objawy uszkodzeń stawu Lisfranca

Objawy urazu stawu Lisfranca zależą od rozległości uszkodzeń tkanek. W przypadku pojedynczych, niegroźnych urazów struktur stawu obserwuje się niewielkie obrzęki i ból. W przebiegu rozległych urazów stawu i pobliskich struktur obserwuje się:

  • wyraźny obrzęk,
  • krwiaki podskórne i pęcherze skórne,
  • silne dolegliwości bólowe,
  • nadwrażliwość dotykową, uniemożliwiające stawanie na chorej kończynie,
  • ograniczenie ruchomości stopy,
  • deformacje stopy i zniekształcenia jej obrysu,
  • w przypadku otwartych złamań, obserwuje się przerwanie ciągłości skóry.

Rozpoznanie

Uszkodzenia stawu Lisfranca i Choparta charakteryzują się niską rozpoznawalnością, dlatego proces diagnozy urazów śródstopia powinien być możliwie szczegółowy. Poprawnie przeprowadzony proces diagnostyki i klasyfikacja urazu stawu Lisfranca ma kluczowe znaczenie w doborze metody leczenia i przywróceniu pacjentowi funkcji stopy.

Rozpoznanie uszkodzenia stawu Lisfranca składa się z badania podmiotowego i przedmiotowego oraz diagnostyki obrazowej.

Badanie podmiotowe polega na wykonaniu badania palpacyjnego stopy i zebraniu informacji na temat powstania uszkodzeń. W zależności od mechanizmu powstania urazu wyklucza się zespół ciasnoty wewnątrzpowięziowej lub uszkodzenia gałęzi przeszywających głębokich tętnicy grzbietowej stopy.

W przebiegu badania przedmiotowego ocenia się stan skóry w tym krwawe wybroczyny podskórne, rozległość obrzęku oraz deformacje stopy, a także stopień bólu i tkliwość.

Badania obrazowe obejmują standardowe zdjęcia RTG w różnych projekcjach oraz tzw. radiogramy stresowe, w przebiegu których wykonuje się ruchy chorą stopą i obserwuje dynamikę uszkodzeń. W przypadku niejednoznacznych wyników na temat rodzaju i miejsca uszkodzenia przeprowadza się diagnostykę porównawczą w postaci analogicznych zdjęć RTG zdrowej stopy. Ostatecznym badaniem rozstrzygającym jest tomografia komputerowa.

Jak zbudowany jest układ kostny?  Dowiesz się tego z filmu: 

Zobacz film: Budowa i funkcje układu kostnego. Źródło: 36,6.

Leczenie uszkodzeń stawu Lisfranca

Leczenie urazów stawu Lisfranca polega na odtworzeniu prawidłowej anatomii stawu i osiągnięcia jego pełnej stabilizacji, wolnej od bólu funkcjonalnej stopy.

Wśród praktykowanych metod leczenia znajduje się: leczenie zachowawcze, leczenie chirurgiczne i rehabilitacja.

Leczenie zachowawcze w postaci unieruchomienia stopy w opatrunku gipsowym lub ortezie stosuje się u osób z bezwzględnymi przeciwwskazaniami do operacji bądź w przebiegu prostych urazów bez przemieszczenia odłamów.

Leczenie chirurgiczne przywraca prawidłową konstrukcję szkieletu stopy oraz powrót funkcji podporowych i możliwości prawidłowej propulsji, czyli odbijania kończyny od podłoża. Operacje prowadzone są w dwóch technikach: CRIF (zamkniętej repozycji i stabilizacji) oraz ORIF (otwartej repozycji i stabilizacji).

Rehabilitacja stanowi dopełnienie leczenia. W jej przebiegu wykorzystuje się zabiegi fizykoterpautyczne przyspieszające leczenie uszkodzonych tkanek, zmniejszające obrzęki i dolegliwości bólowe. W procesie rekonwalescencji uprawia się ćwiczenia ruchowe rozciągające, rozluźniające i wzmacniające mięśnie podeszwy i stawu skokowego oraz naukę chodzenia. Ponadto, zaleca się wkładki ortopedyczne do obuwia wspierające poprzeczne sklepienie podeszwy i odciążające śródstopie oraz ortezy stopowo-goleniowe.

Bibliografia:

Kołodziejski P., Wojdakiewicz P. i inni, Obecne metody leczenia urazów stawu stępowo-śródstopnego – przegląd piśmiennictwa, Katedra i Klinika Ortopedii i Rehabilitacji, Warszawski Uniwersytet Medyczny, II Wydział Lekarski z Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim oraz Oddziałem Fizjoterapii, Kierownik Katedry: prof. dr hab. n med. J. Deszczyński, Art. Nr. 147–152.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
0
Polecamy
Wkładki na ostrogi – czy warto je stosować?
Wkładki na ostrogi – czy warto je stosować? Dzień Dobry TVN
Jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne?
Jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne? Dzień Dobry TVN
Staw Choparta, staw Lisfranca – położenie, budowa a amputacja stopy
Staw Choparta, staw Lisfranca – położenie, budowa a amputacja stopy TVN zdrowie
Staw skokowy i jego budowa. Ból stawu skokowego – uraz, zwyrodnienie i inne przyczyny
Staw skokowy i jego budowa. Ból stawu skokowego – uraz, zwyrodnienie i inne przyczyny TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?