Polub nas na Facebooku
Czytasz: Ceruloplazmina a zaburzenia gospodarki jonami miedzi
menu
Polub nas na Facebooku

Ceruloplazmina a zaburzenia gospodarki jonami miedzi

wątroba

Fot: PIXOLOGICSTUDIO/SCIENCE PHOTO LIBRARY / gettyimages.com

Ceruloplazmina, którą organizm produkuje w wątrobie przede wszystkim z miedzi, występującej w surowicy. Podejrzenie zaburzeń w gospodarowaniu jonami miedzi to podstawowe wskazanie do badań ceruloplazminy.

Ceruloplazmina to glikoproteina składająca się w 90 proc. z miedzi występującej w surowicy. Jony miedzi wydala się z organizmu za pomocą żółci, m.in. właśnie w postaci ceruloplazminy.

Zobacz także:

Nadmiar miedzi w organizmie – objawy choroby Wilsona, przyczyny, diagnostyka i leczenie

Homocystynuria, czyli choroba z grupy rzadkich chorób metabolicznych

Choroby wątroby – objawy, choroby genetyczne i immunologiczne

Czym jest ceruloplazmina?

Ceruloplazmina, inaczej ferroksydaza, to glikoproteina, a więc białko, które jest produkowane w wątrobie. To miedzioproteina w ludzkim osoczu. Składa się w 90 proc. z miedzi obecnej w surowicy. Jej zadaniem jest wiązanie jonów miedzi i transportowanie ich razem z krwią. Białko jest bardzo ważne dla prawidłowej gospodarki organizmu, ponieważ jednocześnie jest głównym przeciwutleniaczem, odpowiada za utlenianie wielofenoli. Jest to główny przeciwutleniacz osocza, który odgrywa również rolę oksydazy. Ponadto utlenia żelazo z Fe2+ do Fe3+, co wspomaga wiązanie tego pierwiastka z transferem. Jednocześnie ceruloplazmina aktywuje procesy:

  • norepinefrina;
  • związków sulfhydrylowych;
  • oksydacji norepinefryny.

Ceruloplazmina oprócz funkcji związanych z transportem miedzi oraz przekształcaniem jonów żelaza ma zdolność usuwania rodników nadtlenkowych, czyli reaktywnych form tlenu. Rodniki należy dezaktywować, ponieważ w innym przypadku mogą wywołać poważne uszkodzenia w organizmie.

Ceruloplazmina – badanie

Badanie poziomu ceruloplazminy wykonuje się przede wszystkim w przypadku podejrzenia nieprawidłowej gospodarki jonami miedzi w organizmie. Dlatego też oznaczeniu poziomu ceruloplazminy towarzyszy określenie stężenia miedzi w surowicy i jej dobowego wydalania z moczem. Badanie polega na jednorazowym pobraniu krwi z żyły łokciowej. U dzieci stosuje się niewielkie nacięcie skóry lancetem. Materiał wysyłany jest do analizy laboratoryjnej, na wyniki czeka się jeden dzień.

W przypadku podwyższonego poziomu ceruloplazminy można podejrzewać, że w organizmie rozwijają się stany zapalane.

Badanie wykonuje się również w podejrzeniu genetycznej choroby Wilsona oraz u osób dojrzałych i starszych, u których doszło do marskości lub poważnego zapalenia wątroby o nieznanych przyczynach. Zalecane jest, zwłaszcza jeśli chorobom towarzyszą drżenia rąk, problemy z apetytem oraz ślinotok.

Ceruloplazmina – norma, wyniki, podejrzenia

Ceruloplazmina u zdrowego człowieka sytuuje się na poziomie 30–58 mg/dl, u dzieci do 6. roku życia – 24–145 mg/dl. Jej stężenie może się nieco zwiększyć przy zażywaniu doustnych środków antykoncepcyjnych oraz w czasie ciąży. Podwyższona ceruloplazmina pojawia się również u osób palących tytoń, zmagających się z chorobą nowotworową (szczególnie chłoniakiem), a także cierpiących na reumatyczne zapalenie stawów. Przekroczenie normy ceruloplazminy może świadczyć o rozwoju stanu zapalnego i martwicy tkanek w organizmie. Podwyższona ceruloplazmina wynika również z:

  • zatrucia miedzią;
  • anginy;
  • schizofrenii;
  • niedoboru cynku.

Z kolei obniżony poziom ceruloplazminy sugeruje niedostatki miedzi w diecie, rozwój choroby Wilsona związanej z genetyczną wadą białka odpowiedzialnego za transport miedzi. Obniżony poziom ceruloplazminy niekiedy świadczy o występowaniu u chorego zespołu Menkesa (tzw. choroby kręconych włosów), związanego z niewchłanianiem miedzi z jelita, dla którego charakterystyczne jest (wynikające z odkładania się miedzi w organizmie) złotobrązowe przebarwienie rogówki.

Ponadto obniżony poziom ceruloplazminy może być związany z:

  • niedożywieniem;
  • przedawkowaniem witaminy C;

Ceruloplazmina a choroba Wilsona

Choroba Wilsona wiąże się bezpośrednio z ceruloplazminą. Jest to bowiem zaburzenie, w którym dochodzi do zauważalnego wzrostu jonów miedzi w organizmie. Choroba ma podłoże genetyczne, a dokładniej – wynika z uszkodzenia białka transportującego miedź do hepatocytów. To z kolei przekłada się wprost na upośledzenie syntezy ceruloplazminy. W wyniku tego zaburzenia dochodzi więc do odkładania się w różnych narządach organizmu (wątrobie, mózgu) nadmiaru niezwiązanych jonów miedzi z surowicy. Ostatecznie złogi miedzi prowadzą do uszkodzenia tych narządów, w których się gromadzą.

Obniżenie poziomu ceruloplazminy nie zawsze oznacza chorobę Wilsona. Badanie stężenia tego białka niestety nie jest zawsze w pełni wiarygodne, ponieważ nie jest bardzo czułe. Właśnie z tego powodu jednocześnie wykonuje się oznaczenie stężenia samej miedzi w surowicy oraz ocenę wydalania miedzi w moczu w trakcie doby. Dopiero komplet badań (często wykonuje się jeszcze oznaczenie ilości miedzi w bioptacie wątroby) pozwala postawić wstępną diagnozę i ustalić, czy zaburzenia mogą być związane z chorobą Wilsona.

Jak ważna jest wątroba dla naszego organizmu? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Jak ważna jest wątroba dla naszego organizmu? Źródło: Dzień Dobry TVN

Bibliografia:

1. D. Wierzbicka, G. Gromadzka, Ceruloplazmina, hefajstyna i cyklopen: trzy multimiedziowe oksydazy uczestniczące w metabolizmie żelaza u człowieka, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 68/2014.

2. T. Litwin, A. Członkowska, Choroba Wilsona – obraz kliniczny, diagnostyka i leczenie, „Postępy nauk medycznych”, 1/2012.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
82
8
Polecamy
Celiakia u dzieci i dorosłych.
Przyczyny, objawy i leczenie celiakii
Celiakia u dzieci i dorosłych. Przyczyny, objawy i leczenie celiakii Dzień Dobry TVN
Morfologia krwi – co mówią wyniki?
Morfologia krwi – co mówią wyniki? Dzień Dobry TVN
Nadmiar miedzi w organizmie – objawy choroby Wilsona, przyczyny, diagnostyka i leczenie
Nadmiar miedzi w organizmie – objawy choroby Wilsona, przyczyny, diagnostyka i leczenie TVN zdrowie
Urobilinogen w moczu - przyczyny odchyleń
Urobilinogen w moczu - przyczyny odchyleń TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Migrena oczna – objawy, przyczyny, leczenie
Migrena oczna – objawy, przyczyny, leczenie
Mięso to najlepsze źródło białka, ale może być też niebezpieczne dla zdrowia. Jak bardzo mięso nam szkodzi?
Mięso to najlepsze źródło białka, ale może być też niebezpieczne dla zdrowia. Jak bardzo mięso nam szkodzi?
Jak złagodzić stres, który towarzyszy kwarantannie?
Jak złagodzić stres, który towarzyszy kwarantannie?
Oponiak mózgu - objawy, przyczyny i powikłania nowotworu
Oponiak mózgu - objawy, przyczyny i powikłania nowotworu
Zespół cieśni nadgarstka – objawy, leczenie i ćwiczenia na cieśń nadgarstka
Zespół cieśni nadgarstka – objawy, leczenie i ćwiczenia na cieśń nadgarstka
Co oznaczają nerwobóle w klatce piersiowej? Objawy, leczenie
Co oznaczają nerwobóle w klatce piersiowej? Objawy, leczenie