Polub nas na Facebooku
Czytasz: Bluszcz – właściwości lecznicze i zastosowanie. Gatunki bluszczu flory polskiej

Bluszcz – właściwości lecznicze i zastosowanie. Gatunki bluszczu flory polskiej

Bluszcz - zbliżenie na liście bluszczu.

Fot. Fabianodp / Getty Images

Bluszcz to rodzaj rośliny miododajnej, kosmetycznej, leczniczej, która jest symbolem wierności i trwałości życia. Surowcem zielarskim jest liść bluszczu. Roślina stanowi składnik płynu doustnego, syropu czy pastylek o działaniu wykrztuśnym i rozkurczającym.

Jedynym przedstawicielem tej rośliny we florze Polski jest bluszcz pospolity, który oprócz funkcji ozdobnych ma szerokie zastosowanie w lecznictwie i przemyśle kosmetycznym. Wskazuje się na jej niski potencjał alergizujący. Stanowi składnik mydeł, kremów do twarzy czy preparatów na cellulit. Bluszcz wykazuje działanie przeciwzapalne, antybakteryjne, antyseptyczne, przeciwutleniające, spazmolityczne.

Bluszcz – wiadomości ogólne

Bluszcz (z łac. Hedera) to rodzaj roślin należący do rodziny araliowate (z łac. Araliaceae). Zalicza się do niego kilkanaście gatunków, które porastają Europę, Azję i Afrykę. Najbardziej znanymi przedstawicielami tego rodzaju są:

  • bluszcz kanaryjski (z łac. Hedera canariensis) typowy dla Madery, Portugalii, Wysp Kanaryjskich, Azorów i północnej części Afryki,
  • bluszcz perski (z łac. Hedera colchica) charakterystyczny dla Iranu,
  • bluszcz irlandzki (z łac. Hedera hibernica) zwany też angielskim,
  • bluszcz himalajski (z łac. Hedera nepalensis) charakterystyczny dla Afganistanu, Tajwanu, Japonii, Chin, Himalajów.

Gatunek typowy dla flory Polski to bluszcz pospolity (z łac. Hedera helix).

Jakie substancje zawiera bluszcz pospolity?

Bluszcz posiada szerokie zastosowanie w lecznictwie. Surowcem leczniczym jest liść, który zawiera w swoim składzie substancje takie jak: saponiny trójterpenowe (zwłaszcza hederageninę, hederakozyd C, α-hederynę, bojgeninę), saponiny kwasu oleanolowego, alkaloid emetyny, lipidy, flawonoidy (kwercetyna, kemferol, rutyna). Dodatkowo garbniki, fenole (falkarinol, poliacetyleny, falkarinol), kwasy organiczne (chlorogenowy, kawowy, mrówkowy), kumaryny, fitosterole (sitosterol, stigmasterol, kampesterol, spinasterol) i olejek eteryczny.

Żywokost - dlaczego warto go stosować? Przekonacie się o jego właściwościach na filmie:

Zobacz film: Żywokost - dlaczego warto go stosować? Źródło: Getty Images / iStock

Właściwości lecznicze i zastosowanie bluszczu

Bluszcz znany jest z pozytywnego wpływu na układ oddechowy. Zawarte w nim związki działają wykrztuśnie, mukolitycznie, rozkurczająco. Po roślinę sięga się w przypadku męczącego kaszlu, stanów zapalnych błon śluzowych i oskrzeli, astmy, krztuśca. Okazuje się pomocny przy migrenach i zaburzeniach miesiączkowania. Działa immunostymulująco. Ekstrakt z bluszczu warto wykorzystać do przemywania w stanach zapalnych i infekcjach intymnych. Ze względu na obecność flawonoidów bluszcz uszczelnia ściany naczyń włosowatych, poprawia ukrwienie, zwiększa przepuszczalność naczyń krwionośnych i ułatwia drenaż – odpływ limfy. Dzięki temu zapobiega obrzękom i wspomaga zwalczanie tzw. pomarańczowej skórki (cellulitu). Przygotowane z niego napary używa się do przemywania zmienionej chorobowo skóry. Pomocne są w przypadku jej stanów zapalnych, wyprysków, trądziku, pokrzywki, odmrożeń. Można je też użyć do przygotowania okładów przyspieszających proces gojenia i jako dodatek do mycia stóp, gdyż bluszcz zmniejsza ich potliwość, neutralizuje nieprzyjemny zapach i hamuje rozwój grzybów.

Bluszcz w kosmetyce

Bluszcz cieszy się sporym zainteresowaniem w przemyśle kosmetycznym. Wykazuje działanie antybakteryjne, antyseptyczne, przeciwzapalne, antyoksydacyjne (przeciwutleniające), odżywcze. Bluszcz znany jest też z właściwości przeciwłojotokowych, przeciwzmarszczkowych, ściągających, tonizujących i zmiękczających. Zawarte w nim saponiny działają łagodząco, kojąco i wzmacniają naczynia krwionośne. Ułatwiają wnikanie w skórę innych substancji aktywnych. Są inhibitorami hialuronidazy i elastazy – enzymów rozkładających włókna hialuronowe i elastynowe, w konsekwencji czego przeciwdziałają starzeniu skóry oraz działają stabilizująco na strukturę tkanki łącznej. Roślina przywraca koloryt poszarzałej, bladej, zmęczonej skórze. Dodatkowo uelastycznia i ujędrnia ją. Bluszcz wzmacnia kolor kosmetyków, pełni funkcje przeciwzbrylające i pianotwórcze.

Pozalecznicze zastosowanie bluszczu

Bluszcz zwyczajny to popularna roślina ozdobna, która uprawiana jest w przydomowych ogrodach, parkach i na cmentarzach jako pnącze. Pełnić może też rolę rośliny okrywowej. Bluszcz pospolity posiada liczne odmiany, a jedną z ciekawszych jest bluszcz czerwony, którego soczyście zielone liście zmieniają kolor zimową porą. Warto też nadmienić, iż bluszcz i winobluszcz to zupełnie różne rośliny. Pierwsza jest zimozielona, co oznacza, że na zimę nie gubi liści. Stąd też bluszcz zwyczajny nazywany bywa też zimozielonym.

Czy bluszcz jest szkodliwy dla zdrowia?

Wszystkie części bluszczu są trujące przez znajdujące się w roślinie saponiny. Związki te wykazują działanie drażniące. Po spożyciu nadmiernej ilości bluszczu pojawia się pieczenie w ustach i gardle, biegunka, wymioty, dreszcze, bóle brzucha i skurcze. Literatura przedmiotu donosi nawet o przypadkach zatrzymania oddechu. Badacze podkreślają za to mały potencjał alergiczny bluszczu.

Czy wiedziałeś, że bluszcz ma właściwości zdrowotne?

Zagłosuj, jeśli chcesz zobaczyć wyniki

Bibliografia:

1. W. Seneta, Drzewa i krzewy liściaste D-H, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996.

2. W. Bugała, Drzewa i krzewy dla terenów zieleni, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1991.

3. B. Bohne, P. Dietze, Rośliny trujące: 170 gatunków roślin ozdobnych i dziko rosnących, Bellona, Warszawa 2008.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
5
1
Polecamy
Kocanki włochate jako kwiaty ogrodowe. Jak je uprawiać i jakie mają właściwości?
Kocanki włochate jako kwiaty ogrodowe. Jak je uprawiać i jakie mają właściwości? Dzień Dobry TVN
Właściwości lecznicze liści laurowych
Właściwości lecznicze liści laurowych Dzień Dobry TVN
Gorzknik kanadyjski – właściwości lecznicze i zastosowanie rośliny
Gorzknik kanadyjski – właściwości lecznicze i zastosowanie rośliny TVN zdrowie
Aksamitka – zastosowanie, właściwości lecznicze, uprawa
Aksamitka – zastosowanie, właściwości lecznicze, uprawa TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego