Polub nas na Facebooku
Czytasz: Błony płodowe – owodnia, omocznia, kosmówka. Jaką pełnią funkcję?
menu
Polub nas na Facebooku

Błony płodowe – owodnia, omocznia, kosmówka. Jaką pełnią funkcję?

kobieta w ciąży trzyma w ręku zdjęcie usg

Fot. Jose Luis Pelaez Inc / Getty Images

Błony płodowe człowieka to struktury, które otaczają rozwijający się w macicy płód. Pełnią funkcję ochronną przed obrażeniami mechanicznymi i innymi czynnikami zewnętrznymi oraz magazynują produkty przemiany materii. Błony płodowe tworzą pęcherz płodowy. Jego pęknięcie jest jednym z sygnałów rozpoczynającego się porodu.

Błony płodowe składają się z owodni, omoczni i kosmówki. Wszystkie struktury tworzą razem pęcherz płodowy – szczelny worek, który otacza zarodek. Jest on wypełniony wodami płodowymi (płynem owodniowym), które stanowią środowisko dla rozwijającego się płodu, zapewniają mu swobodę ruchów i biorą udział w wymianie substancji odżywczych. W ich skład wchodzą hormony, białka, tłuszcze i komórki nabłonka płodu. Ilość płynu owodniowego zwiększa się wraz z rozwojem ciąży.

Polecamy: Jak wygląda krążenie płodowe?

Błony płodowe i ich funkcje

Błony płodowe to: owodnia, omocznia i kosmówka, które otaczają jajo płodowe. Razem stanowią pęcherz płodowy wypełniony płynem owodniowym. Tworzą się z listków pozazarodkowych zygoty – komórki, która powstała po połączeniu się żeńskiej i męskiej gamety. Funkcje błon płodowych to ochrona rozwijającego się płodu przed urazami i szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych i amortyzacja wstrząsów, które powstają podczas poruszania się i zmieniania pozycji ciała przez ciężarną.

Błony płodowe człowieka magazynują także zbędne produkty przemiany metabolizmu i biorą udział w tworzeniu się łożyska, dzięki czemu pośredniczą w wymianie substancji odżywczych między płodem a matką. Wypełniają je wody płodowe, które stanowią środowisko życia dla rozwijającego się w macicy dziecka. Otaczają one płód, zapewniają stałą temperaturę, chronią przed urazami, hałasem i wysychaniem oraz umożliwiają poruszanie się, dzięki czemu mięśnie i układ szkieletowy rozwijają się prawidłowo. Dodatkowo wspomagają dojrzewanie płuc, a ich połykanie pozwala ćwiczyć ruchy klatki piersiowej i odruch ssania. W warunkach fizjologicznych, kiedy błony płodowe pękają pod wpływem skurczów macicy, a płyn owodniowy wydostaje się na zewnątrz, rozpoczyna się akcja porodowa.

Polecamy: Zbliża się poród. Jak rozpoznać bóle porodowe?

Czy warto pobierać krew pępowinową? Zobaczcie na filmie:

Zobacz film: Krew pępowinowa - czy warto ją pobierać? W jakich sytuacjach może pomóc? Źródło: 36,6

Co to jest owodnia?

Owodnia to błona płodowa, która tworzy się z ektodermy i mezodermy – zewnętrznej i środkowej warstwy komórek zarodka, z których na późniejszych etapach rozwoju wewnątrzmacicznego dziecka powstają układ nerwowy, narządy zmysłów i narządy moczowe. Wyróżnia się owodnie pokrywające:

  • pęcherz płodowy,
  • sznur pępowinowy,
  • łożysko.

Ta błona płodowa jest przezroczysta i cienka, ale jednocześnie mocna i wytrzymała, ponieważ jednym z zadań owodni jest ochrona płynu owodniowego, który wypełnia jej jamę. Jego objętość na początku ciąży jest mała, jednak do 36 tygodnia ciąży systematycznie wzrasta. Owodnia pełni funkcję ochronną – zabezpiecza płód przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych, nadmiarem bodźców (np. hałasem) i amortyzuje wstrząsy. Stanowi także barierę przed drobnoustrojami znajdującymi się w pochwie.

Co to jest omocznia?

Omocznia to błona płodowa, która znajduje się pomiędzy owodnią a kosmówką. Powstaje około 16 dnia rozwoju zarodkowego z komórek endodermy i mezodermy. Jej funkcją jest gromadzenie zbędnych produktów przemiany materii. Około 5 tygodnia po zapłodnieniu w jej ścianach powstają wyspy krwiotwórcze, które przekształcają się w naczynia krwionośne należące do sznura pępowiny. Omocznia zanika w miarę rozwoju pęcherza moczowego u płodu.

Polecamy: Macica: budowa, położenie, pozycja i funkcje, macica powiększona

Co to jest kosmówka?

Kosmówka to błona płodowa, która położona jest najbardziej na zewnątrz pęcherza płodowego. Znajduje się pomiędzy omocznią a błoną śluzową macicy. Na jej powierzchni występują liczne kosmki, które uczestniczą w wykształcaniu się łożyska. Dzieli się na:

  • kosmówkę gładką – skierowaną w stronę płodu,
  • kosmówkę kosmatą – skierowaną w stronę błony śluzowej macicy.

Kosmówka jest silnie ukrwiona. Jej naczynia krwionośne łączą się w macicą. Ważną funkcję pełni kosmówka w ciąży. Od momentu zapłodnienia wytwarza gonadotropinę kosmówkową – hormon, który jest niezbędny do utrzymania ciąży. Między 12 a 16 tygodniem ciąży rozrasta się i wraz z rozpulchnioną śluzówką macicy (błoną doczesną) tworzy łożysko.

Duże zagrożenie dla ciąży stanowi odklejenie się kosmówki, które jest tożsame z odklejeniem się łożyska. Może ono prowadzić do niedotlenienia i obumarcia płodu, a także powikłań u ciężarnej. Jego objawem jest silne krwawienie z dróg rodnych i ból. Stan ten wymaga hospitalizacji.

Zapalenie błon płodowych

Zapalenie błon płodowych to stan zapalny, który obejmuje owodnię i kosmówkę. Przyczyną jego pojawienia się jest zakażenie drobnoustrojami, najczęściej bakteriami z rodziny Ureaplasma, Mycoplasma, E.coli lub Streptococcus, które rozwija się w pochwie, a następnie przenosi do macicy. Infekcja może być także wynikiem kiły, różyczki i opryszczki narządów rodnych. Zapalenie błon płodowych może prowadzić do przedwczesnego porodu, niedotlenienia płodu i mózgowego porażenia dziecięcego. W przypadku jego wystąpienia konieczna jest antybiotykoterapia.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
1
Polecamy
Co oznacza różowe plamienie w ciąży?
Co oznacza różowe plamienie w ciąży? Dzień Dobry TVN
Przyczyny krwawienia w 5, 6 oraz 7 tygodniu ciąży
Przyczyny krwawienia w 5, 6 oraz 7 tygodniu ciąży Dzień Dobry TVN
Łożysko – budowa, funkcje.
Kiedy i gdzie powstaje?
Łożysko – budowa, funkcje. Kiedy i gdzie powstaje? TVN zdrowie
Kosmówka – budowa i funkcje.
Odklejenie i biopsja kosmówki
Kosmówka – budowa i funkcje. Odklejenie i biopsja kosmówki TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Suszone morele – pyszna przekąska na zdrowe serce, kości i żołądek. Dlaczego warto je jeść po chorobie?
Suszone morele – pyszna przekąska na zdrowe serce, kości i żołądek. Dlaczego warto je jeść po chorobie?
Atrofia jąder - czym jest? Jakie są przyczyny?
Atrofia jąder - czym jest? Jakie są przyczyny?
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?
Niskorosłość - jakie są przyczyny? Jak wygląda leczenie?
Niskorosłość - jakie są przyczyny? Jak wygląda leczenie?
Szczepionka na COVID-19 od Pfizera różni się od wielu szczepionek. Co zawiera? Kiedy będzie dostępna w Polsce?
Szczepionka na COVID-19 od Pfizera różni się od wielu szczepionek. Co zawiera? Kiedy będzie dostępna w Polsce?
Co to jest bikram joga? Jakie korzyści płyną z uprawiania tzw. gorącej jogi?
Co to jest bikram joga? Jakie korzyści płyną z uprawiania tzw. gorącej jogi?