Polub nas na Facebooku
Czytasz: Biedrzeniec – właściwości, działanie, zastosowanie. Gatunki biedrzeńca w Polsce

Biedrzeniec – właściwości, działanie, zastosowanie. Gatunki biedrzeńca w Polsce

Biedrzeniec

Fot: theendup / gettyimages.com

Biedrzeniec, mimo że stanowi bogatą w różne gatunku rodzinę roślin, najczęściej kojarzony jest z anyżem. Są to owoce biedrzeńca anyżu, które powszechnie wykorzystuje się w gotowaniu. Ponadto razem z korzeniem stosowane zewnętrznie i wewnętrznie, wykazują liczne pozytywne działanie na ludzki organizm.

W Polsce rosną 4 gatunki biedrzeńca – anyż, biedrzeniec czarny, biedrzeniec mniejszy, biedrzeniec wielki. Biedrzeniec jest rośliną leczniczą i przyprawową. Dzięki silnemu korzennemu zapachowi używany jest w przemyśle perfumeryjnym i do produkcji preparatów do walki z komarami. Największą popularnością cieszy się anyżek, a zwłaszcza jego owoce i korzeń, z których przyrządzić można napar do picia lub płyn do przemywania skóry. Dodaje się je również do kąpieli. Owoce anyżu zawierają cenne substancje, jak flawonoidy, sterole, olejki eteryczne, proteiny.

Co to jest biedrzeniec?

Biedrzeniec (z łac. Pimpinella L.) to rodzaj roślin z rodziny selerowatych, do którego należy wiele gatunków, a typowe dla flory Polski są:

  • biedrzeniec anyż (z łac. Pimpinella anisum L.) zwany też anyżem, anyżkiem,
  • biedrzeniec wielki (z łac. Pimpinella major L.),
  • biedrzeniec mniejszy (z łac. Pimpinella saxifraga L.),
  • biedrzeniec czarny (z łac. Pimpinella nigra Mill.).

Pierwszy gatunek jest uprawiany, zaś pozostałe pospolicie występują i są uważane za chwasty. Porastają obrzeża lasów, łąki, pola, zbocza, pastwiska i nieużytki rolne. Biedrzeńce są dość łatwe w uprawie i niewymagające. Potrzebują słonecznych stanowisk, wapiennych i umiarkowanie wilgotnych podłoży. Dzikie gatunki są odporne na niskie temperatury i tolerują przejściową suszę. Biedrzeniec anyż to jednoroczny gatunek uprawny, który wysiewa się wiosną. Generalnie wygląd i właściwości biedrzeńców są do siebie podobne. Biedrzeniec to niewysoka roślina, która osiąga 50–100 cm wysokości. Na szczycie rośliny znajduje się kwiat jasnoróżowego koloru.

Biedrzeniec – cena za owoce i korzeń

Przyprawa z biedrzeńca to anyż. Za opakowanie 50 g wysuszonych owoców biedrzeńca, które przypominają małą główkę maku, płaci się około 8 zł. Mają nieco intensywniejszy i słodszy smak niż kminek. Stosowane są do aromatyzowania dań i alkoholi. Stanowią przyprawę do dań słodkich i słonych. Oprócz owoców sporą popularnością cieszy się korzeń biedrzeńca. Korzeń jest długi, ostrego smaku i przykrego zapachu. Skórka korzenia ma kolor żółty, a środek jest biały, lecz po zanurzeniu w alkoholu zmienia się na niebieski. Za opakowanie 50 g zapłaci się około 11 zł. Korzeń można też zdobyć samodzielnie. Wykopuje się go późnym latem lub wczesną jesienią, dokładnie myje, wyciera, kroi w paski i suszy w temperaturze do 40ᵒC. Wysuszony biedrzeniec przechowuje się w szczelnie zamkniętych pojemnikach, ponieważ jest dość higroskopijny. W sprzedaży znajduje się także ziarno anyżu. Opakowanie 500 g to koszt około 25 zł.

Zewnętrzne zastosowanie biedrzeńca

Korzeń biedrzeńca ze względu na działanie odprężające i relaksujące stosowany jest zewnętrznie do kąpieli. Dodatkowo delikatnie łagodzi i tonizuje podrażnienia skóry, poprawia kondycję włosów, normalizuje cerę tłustą. Zewnętrznie stosowany może być też w postaci okładów na rany. Z kolei olejek z biedrzeńca czy wyciąg alkoholowy na 70% etanolu lub propanolu działają zabójczo na roztocze i owady oraz mogą być stosowane w leczeniu chorób roztoczowych, jak świerzb.

Jak przygotować kąpiel z korzeniem z biedrzeńca? Należy 1 łyżeczkę korzenia biedrzeńca, czyli średnio 4 g, zalać 0,5 l wody, którą doprowadza się do wrzenia i gotuje na małym ogniu pod przykryciem przez około 10 minut. Napar przecedza się i dodaje do wanny z wodą o temperaturze 37°C. Taka kąpiel powinna trwać około 20 minut.

Wewnętrzne zastosowanie biedrzeńca

Biedrzeniec ma działanie przeciwzapalne, rozkurczowe, moczopędne, wiatropędne, przeciwpasożytnicze, bakteriobójcze. Dodatkowo wzmacnia organizm. Dzięki właściwościom wykrztuśnym, sekretolitycznym, przeciwkaszlowym i rozkurczowym zwalcza kaszel, ból gardła i chrypkę, stosowany jest w nieżytach oskrzeli, kokluszu i astmie. Ponadto pobudza naturalne mechanizmy wydzielnicze błon śluzowych. Olejku anyżowego używa się do inhalacji. Biedrzeniec usprawnia proces trawienia oraz pomaga zwalczyć zaparcia, bóle żołądka spowodowane przejedzeniem i wzdęcia. Łagodzi napady kolki, pobudza laktację, poprawia pamięć. Używa się go w zapaleniu pęcherza moczowego, kamicy moczowej i dnie. Wykorzystywany jest też do sporządzania płukanek łagodzących stany zapalne jamy ustnej i gardła. Antyspazmatyczne właściwości anyżu łagodzą bóle menstruacyjne.

Jak przygotować napar z owoców biedrzeńca do picia? Należy w szklance wrzącej wody gotować przez 10–15 minut łyżkę suszonych owoców biedrzeńca. Następnie napój trzeba odcedzić i spożywać dziennie 1,5 szklanki.

Przeciwwskazania i skutki uboczne stosowania biedrzeńca

Mimo pozytywnego wpływu na zdrowie biedrzeniec nie powinien być stosowany przez dzieci poniżej 12. roku życia i kobiety w ciąży. Biedrzeniec uważany jest za bezpieczną roślinę zarówno do zewnętrznego, jak i wewnętrznego stosowania, jednakże w przypadku nadmiernego spożycia może spowodować wzrost temperatury ciała, duszności i niekorzystnie wpływa na nerki.

Kiedy warto leczyć się ziołami? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Zioła - przy jakich dolegliwościach warto o nich pamiętać? Źródło: Stylowy Magazyn.

Jak przygotować syrop z biedrzeńca anyżu i nalewkę biedrzeńcową?

Do 1 l gotującej się wody należy dodać 7 łyżeczek nasion biedrzeńca anyżu i gotować na małym ogniu, aż do wyparowania około połowy płynu. Po tym czasie miksturę odcedza się i dodaje 3 łyżki miodu. Syrop powinno się spożywać 2–3 razy dziennie po 2 łyżki. Zalecany jest przy uciążliwym kaszlu oraz na dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

Nalewkę z biedrzeńca uzyskuje się dzięki zalaniu 100 g świeżego lub suchego korzenia biedrzeńca 300–500 ml alkoholu 60–70%. Miksturę odstawia się na 14 dni, przefiltrowuje i zażywa 2–3 razy dziennie po 5 ml.

Bibliografia:

1. Hlava B., Lanska D., Rośliny przyprawowe, Warszawa, PWRiL, 1983.

2. Mazerant-Leszkowska A., Mała księga ziół, Warszawa, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, 1990.

3. Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A., Zając M., Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski, Kraków, Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002.

4. Cavelius A.A., Zioła w medycynie naturalnej, Bremen, MAK Verlag GmbH, 2005.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
3
0
Polecamy
Saponaria - właściwości lecznicze mydlnicy lekarskiej
Saponaria - właściwości lecznicze mydlnicy lekarskiej Dzień Dobry TVN
Krwawnik kichawiec – zastosowanie i właściwości lecznicze. Na co pomaga?
Krwawnik kichawiec – zastosowanie i właściwości lecznicze. Na co pomaga? Dzień Dobry TVN
Centuria pospolita – charakterystyka rośliny. Właściwości i zastosowanie tysiącznika w lecznictwie
Centuria pospolita – charakterystyka rośliny. Właściwości i zastosowanie tysiącznika w lecznictwie TVN zdrowie
Marzanka wonna – właściwości lecznicze i zastosowanie pozamedyczne
Marzanka wonna – właściwości lecznicze i zastosowanie pozamedyczne TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czym jest detektor tętna płodu i jak działa? Od kiedy można go używać?
Czym jest detektor tętna płodu i jak działa? Od kiedy można go używać?
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych Materiał sponsorowany
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać?
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać? Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?