Polub nas na Facebooku
Czytasz: Benzoesan sodu – w czym występuje? Właściwości, zastosowanie i szkodliwość

Benzoesan sodu – w czym występuje? Właściwości, zastosowanie i szkodliwość

Benzoesan sodu spożyty w nadmiarze może mieć szkodliwe działanie na organizm. Przede wszystkim powoduje podrażnienie śluzówki żołądka i wywołuje reakcje alergiczne. Mimo to posiada szerokie zastosowanie, nie tylko w przemyśle spożywczym.

Benzoesan sodu to jeden z najczęściej stosowanych konserwantów żywności. Jego zadanie polega na wydłużeniu terminu przydatności produktów do spożycia w wyniku hamowania rozwoju szkodliwych grzybów i bakterii. Oprócz zastosowania w przemyśle spożywczym benzoesan sodu wykorzystywany jest powszechnie w kosmetyce i farmacji. Jego powszechne użycie przyczynia się do chemizacji środowiska życia człowieka.

Co to jest benzoesan sodu?

Benzoesan sodu to organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C6H5COONa. Jest to sól sodowa kwasu benzoesowego, która stosowana jest powszechnie jako konserwant do żywności. Został jej nadany kod chemicznego dodatku do żywności E211, który znajduje się w wykazie substancji zatwierdzonych przez Komisję Europejską. Posiada pozytywną ocenę Komitetu Ekspertów FAO/WHO do spraw Dodatków do Żywności. Metabolizowany jest w wątrobie i usuwany z organizmu wraz z moczem. Nie gromadzi się w ludzkim ciele.

Benzoesan sodu wykazuje m.in. właściwości bakteriostatyczne (hamuje rozmnażanie się bakterii, w tym głównie masłowych, octowych czy mlekowych) i fungistatyczne (hamuje rozmnażanie się komórek grzyba, zwłaszcza drożdży i pleśni). Aktywność benzoesanu sodu zwiększa obecność kwasu sorbinowego, dwutlenku siarki, soli kuchennej, dwutlenku węgla i cukru spożywczego. Benzoesan sodu ma postać białego proszku lub granulek o słodkawym smaku. Jest bezzapachowy i dobrze rozpuszcza się w wodzie.

Co to jest GMO? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Co to jest GMO? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Benzoesan sodu – otrzymywanie

Na skalę przemysłową benzoesan sodu uzyskuje się syntetycznie. W przemyśle otrzymuje się go z toluenu. Z kolei naturalny benzoesan sodu można znaleźć m.in. w jagodach, śliwkach, żurawinie, jabłkach, borówkach, malinach, cynamonie, grzybach, goździkach i mleku oraz niektórych produktach mlecznych.

Zastosowanie benzoesanu sodu w przemyśle spożywczym

Benzoesan sodu posiada bardzo duże zastosowanie. Po pierwsze znany jest jako konserwant, który używany jest w celu zahamowania niekorzystnych procesów zachodzących w żywności, powodujących jej psucie i obniżających jej jakość. Wpływa zarówno na poprawę smaku i wyglądu, jak i na trwałość produktów spożywczych.

Powszechnie panuje pogląd o szkodliwości benzoesanu sodu. Chodzi zwłaszcza o połączenie benzoesanu sodu i witaminy C, które daje w efekcie benzen. Jest to jedna z najbardziej rakotwórczych substancji. Działa neurotoksycznie, powoduje uszkodzenie szpiku i jest przyczyną leukemii, działa genotoksycznie, osłabia system odpornościowy, wywołuje również zaburzenia w układzie rozrodczym. Ponadto zdaniem niektórych specjalistów benzoesan sodu jest odpowiedzialny za niszczenie DNA w mitochondriach komórek. 

Panuje także pogląd, że spożycie benzoesanu sodu wpływa na występowanie symptomów ADHD u dzieci, które objawiają się przerywaniem cudzych wypowiedzi, gadatliwością, wierceniem się, wzburzeniem z błahej przyczyny (impulsywnością), niepokojem, nadpobudliwością ruchową i problemami z koncentracją. Dodatki do żywności nie powinny być szkodliwe, jeśli producenci nie stosują ich w nadmiarze. Benzoesan sodu uważany jest za nieszkodliwy, jeśli nie zostanie przekroczona jego dozwolona dawka dziennego spożycia, która wynosi 5 mg na kg masy ciała.

Wykorzystuje się go do konserwacji produktów spożywczych, takich jak:

  • aromatyzowane napoje bezalkoholowe, soki owocowe, napoje gazowane;
  • margaryny, oliwki i produkty z udziałem oliwek;
  • niskocukrowe dżemy, galaretki, przeciery, marmolady i inne produkty niskokaloryczne czy bez dodatku cukru;
  • kandyzowane lub lukrowane owoce i warzywa;
  • sosy, marynaty, majonezy, sery, koncentrat pomidorowy, gumy do żucia;
  • ekstrakt słodowy w piekarnictwie;
  • galareta mięsna, konserwy rybne.

Czy żywność GMO jest bezpieczna dla zdrowia? Zobacz nasz film i poznaj opinię eksperta

Zobacz film: Czy żywność GMO jest bezpieczna dla zdrowia? Źródło: Dzień Dobry TVN.

    Inne zastosowania benzoesanu sodu

    Benzoesan sodu można znaleźć także w kosmetyce. Stanowi składnik produktów do codziennej higieny, a zwłaszcza płynów do płukania ust i past do zębów. Ponadto posiada zastosowanie w farmacji. Benzoesan sodu znajduje się w syropach na kaszel dla dzieci. Jest składnikiem środków pomocniczych wykorzystywanych w badaniach diagnostycznych wątroby. Znajduje się w lekach o działaniu odkażającym i wykrztuśnym.

    Benzoesan sodu wykorzystywany jest do produkcji płynów chłodniczych i w pirotechnice do produkcji mieszanin świszczących. Jest także składnikiem zapobiegającym korozji w płynach do przechowywania narzędzi chirurgicznych. Został wpisany do rejestru dodatków paszowych jako produkt należący do grupy funkcjonalnej dodatków do kiszonki dla wszystkich gatunków zwierząt.

    Uczulenie na benzoesan sodu – objawy

    Benzoesan sodu może powodować reakcje alergiczne, gdyż nasila wydzielanie histamin. Uczulenie na tę substancję może dawać takie objawy, jak: nasilenie objawów astmy, podrażnienie przewodu pokarmowego, wzdęcia, nudności, biegunka, zaparcia, podrażnienia skóry, oczu i śluzówki nosa, a nawet wstrząs anafilaktyczny.

    Jego spożycie powinny ograniczyć niemowlęta, ciężarne kobiety, matki karmiące, osoby w podeszłym wieku i osoby cierpiące na choroby układu pokarmowego oraz uczulone na aspirynę.

    Zobacz film: Jedzenie ze stacji benzynowej. Źródło: Wiem, co jem

    Bibliografia:

    1. Chruściel T., Gibiński K., Leksykon leków, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1991.

    2. Nawrot A., Encyklopedia Biologia, Kraków, Wydawnictwo GREG, 2006.

    3. Jędra M., Starski A., Gawarska H., Sawilska-Rautenstrauch D., Występowanie benzenu w napojach bezalkoholowych, „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna”, 2008, XLI(3), s. 382–388.

    4. Deska M., Substancje decydujące o smaku, „PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie”, 2009, XIII, s. 17–28.

    5. Tymoszuk E., Szpakowska M., Dodatki do żywności w świetle polskich i unijnych unormowań prawnych, „Zarządzanie i Finanse”, 2012, 3(2), s. 224–236.

    6. Gajda-Wyrębek J., Jarecka J., Kuźma K., Beresińska M., Zawartość barwników mających szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci w wybranych środkach spożywczych, „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna”, 2011, XLIV(3), s. 760–767.

    7. Borawska M.H., Konserwanty w żywności: Kwas benzoesowy i jego pochodne, „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna”, 2005, 38, s. 361–363.

    Czy artykuł okazał się pomocny?
    Tak Nie
    18
    1
    Polecamy
    Ziemia okrzemkowa – jak ją stosować i jakie ma właściwości?
    Ziemia okrzemkowa – jak ją stosować i jakie ma właściwości? Dzień Dobry TVN
    Balsam kapucyński – skład i właściwości
    Balsam kapucyński – skład i właściwości Dzień Dobry TVN
    Czym są dodatki do żywności? Podział i funkcje substancji dodatkowych
    Czym są dodatki do żywności? Podział i funkcje substancji dodatkowych TVN zdrowie
    Czym jest annato? Barwnik annato – wpływ na zdrowie i zastosowanie
    Czym jest annato? Barwnik annato – wpływ na zdrowie i zastosowanie TVN zdrowie
    Komentarze (0)
    Nie przegap
    Czy temperatura prania ma znaczenie?
    Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
    Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
    Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
    Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
    Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
    Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
    Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
    Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
    Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
    O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
    O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?