Polub nas na Facebooku
Czytasz: Baroreceptory – działanie, funkcje, stymulacja
menu
Polub nas na Facebooku

Baroreceptory – działanie, funkcje, stymulacja

Lekarka tłumaczy pacjentowi budowę serca.

Fot. Hero Images / Getty Images

Baroreceptory odgrywają bardzo ważną rolę w regulowaniu ciśnienia tętniczego i mają pośredni wpływ na serce. Odruch z baroreceptorów wykorzystywany jest w praktyce klinicznej, np. podczas próby Valsalvy.

Baroreceptory to receptory zlokalizowane w naczyniach tętniczych, przede wszystkim w łuku aorty, tętnicy szyjnej wewnętrznej czy zatoce tętnicy szyjnej, które odpowiadają za stały poziom ciśnienia krwi. Baroreceptory, które znajdują się w tętnicach szyjnych i aorcie, to główny element utrzymujący równowagę pomiędzy działaniem układu nerwowego a sercowo-naczyniowego. Ich właściwe działanie i odpowiednia czułość wpływają na wartości ciśnienia tętniczego i pośrednio na właściwą pracę serca.

Czym są baroreceptory?

Baroreceptory mają za zadanie przekazać do ośrodkowego układu nerwowego informacje o zmianie wartości ciśnienia tętniczego. Pod wpływem wzrostu ciśnienia tętniczego baroreceptory wysyłają do ośrodkowego układu nerwowego dużą ilość bodźców, co powoduje, że przez odśrodkowe włókna nerwowe nadawane są sygnały o konieczności zmniejszenia napięcia mięśni gładkich tętnic. Dzięki temu naczynia mogą się rozszerzyć i wstępnie unormować ciśnienie tętnicze. Kiedy ciśnienie krwi jest niskie, baroreceptory wysyłają impuls do ośrodkowego układu nerwowego, by z kolei mięśnie gładkie zwiększyły napięcie. Wszystko to przebiega za pośrednictwem nerwu błędnego, który wpływa nie tylko na napięcie czy rozszerzenie mięśni gładkich naczyń krwionośnych, ale też na pracę serca, ponieważ pobudzony lub zahamowany zostaje układ współczulny. Dzięki baroreceptorom organizm utrzymuje stałe wartości ciśnienia tętniczego krwi, zarówno kiedy człowiek leży, jak i kiedy stoi. Jednak funkcje baroreceptorów czy ich czułość mogą ulec upośledzeniu.

Kiedy warto udać się na wizytę do kardiologa? Zobaczcie sami:

Zobacz film: Kiedy warto umówić się na wizytę do kardiologa? Źródło: 36,6

Zaburzenia funkcji baroreceptorów

Różne choroby upośledzające układ sercowo-naczyniowy mogą wpływać na zaburzenie funkcji baroreceptorów, ze względu na zmniejszenie hamowania układu przywspółczulnego w organizmie człowieka i zaburzenie równowagi pomiędzy nerwem błędnym i całym układem współczulnym a sercem. Istnieje wiele metod do oceny funkcji baroreceptorów, a właściwie oceny ich czułości. Należą tu metody inwazyjne:

  • metoda z podaniem fenylefryny,
  • metoda z podaniem nitrogliceryny czy nitroprusydku sodu;

oraz nieinwazyjne:

Inwazyjne metody oceny czułości baroreceptorów są niedoceniane w praktyce klinicznej, natomiast wykorzystuje się nieinwazyjne metody, jak próbę Valsalvy czy masaż zatoki szyjnej w warunkach pomocy w zaburzeniach rytmu serca, np. w częstoskurczu komorowym z wąskimi załamkami QRS w zapisie EKG. Próba Valsalvy, wykonywana przedszpitalnie, może być przeprowadzona w ten sposób, że każe się choremu dmuchnąć w strzykawkę 20 ml tak, by przesunął tłok strzykawki. Jest to oczywiście niemożliwe, jednak pośrednio dochodzi do stymulacji naczyń i baroreceptorów przez wzrost ciśnienia wewnątrzpiersiowego i zwolnienie czynności serca.

Wpływ baroreceptorów na serce

Wyrażenie „baroreceptory serca” jest błędne, ponieważ baroreceptory, jak już wcześniej powiedziano, nie występują w sercu, lecz w naczyniach tętniczych, jak tętnica szyjna i aorta. Jednak baroreceptory wpływają pośrednio na serce. Przebiega to w ten sposób, że baroreceptory wysyłają sygnał do ośrodkowego układu nerwowego poprzez nerw błędny, a konkretnie do jądra pasma samotnego w rdzeniu przedłużonym, że spada ciśnienie tętnicze. Dochodzi do 2 zasadniczych odruchów:

  • wzrost napięcia mięśni gładkich i tym samym zwężenie żył i tętniczek, co zwiększa obwodowy opór naczyniowy,
  • stymulacja serca poprzez wzrost rzutu serca i wzrost częstości rytmu serca, co powoduje wzrost rzutu serca.

Efektem tych dwóch mechanizmów jest wzrost ciśnienia tętniczego.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
17
1
Polecamy
Sposoby na zbadanie i obniżenie poziomu hormonów stresu
Sposoby na zbadanie i obniżenie poziomu hormonów stresu Dzień Dobry TVN
Próba Valsalvy jako metoda niefarmakologiczna leczenia częstoskurczu
Próba Valsalvy jako metoda niefarmakologiczna leczenia częstoskurczu TVN zdrowie
Jak naturalnie obniżyć ciśnienie krwi?
Domowe sposoby
Jak naturalnie obniżyć ciśnienie krwi? Domowe sposoby Dzień Dobry TVN
Układ krwionośny – budowa, funkcje i choroby
Układ krwionośny – budowa, funkcje i choroby TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Suszone morele – pyszna przekąska na zdrowe serce, kości i żołądek. Dlaczego warto je jeść po chorobie?
Suszone morele – pyszna przekąska na zdrowe serce, kości i żołądek. Dlaczego warto je jeść po chorobie?
Atrofia jąder - czym jest? Jakie są przyczyny?
Atrofia jąder - czym jest? Jakie są przyczyny?
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?
Niskorosłość - jakie są przyczyny? Jak wygląda leczenie?
Niskorosłość - jakie są przyczyny? Jak wygląda leczenie?
Szczepionka na COVID-19 od Pfizera różni się od wielu szczepionek. Co zawiera? Kiedy będzie dostępna w Polsce?
Szczepionka na COVID-19 od Pfizera różni się od wielu szczepionek. Co zawiera? Kiedy będzie dostępna w Polsce?
Co to jest bikram joga? Jakie korzyści płyną z uprawiania tzw. gorącej jogi?
Co to jest bikram joga? Jakie korzyści płyną z uprawiania tzw. gorącej jogi?