Polub nas na Facebooku
Czytasz: Baroreceptory – działanie, funkcje, stymulacja

Baroreceptory – działanie, funkcje, stymulacja

Lekarka tłumaczy pacjentowi budowę serca.

Fot. Hero Images / Getty Images

Baroreceptory odgrywają bardzo ważną rolę w regulowaniu ciśnienia tętniczego i mają pośredni wpływ na serce. Odruch z baroreceptorów wykorzystywany jest w praktyce klinicznej, np. podczas próby Valsalvy.

Baroreceptory to receptory zlokalizowane w naczyniach tętniczych, przede wszystkim w łuku aorty, tętnicy szyjnej wewnętrznej czy zatoce tętnicy szyjnej, które odpowiadają za stały poziom ciśnienia krwi. Baroreceptory, które znajdują się w tętnicach szyjnych i aorcie, to główny element utrzymujący równowagę pomiędzy działaniem układu nerwowego a sercowo-naczyniowego. Ich właściwe działanie i odpowiednia czułość wpływają na wartości ciśnienia tętniczego i pośrednio na właściwą pracę serca.

Czym są baroreceptory?

Baroreceptory mają za zadanie przekazać do ośrodkowego układu nerwowego informacje o zmianie wartości ciśnienia tętniczego. Pod wpływem wzrostu ciśnienia tętniczego baroreceptory wysyłają do ośrodkowego układu nerwowego dużą ilość bodźców, co powoduje, że przez odśrodkowe włókna nerwowe nadawane są sygnały o konieczności zmniejszenia napięcia mięśni gładkich tętnic. Dzięki temu naczynia mogą się rozszerzyć i wstępnie unormować ciśnienie tętnicze. Kiedy ciśnienie krwi jest niskie, baroreceptory wysyłają impuls do ośrodkowego układu nerwowego, by z kolei mięśnie gładkie zwiększyły napięcie. Wszystko to przebiega za pośrednictwem nerwu błędnego, który wpływa nie tylko na napięcie czy rozszerzenie mięśni gładkich naczyń krwionośnych, ale też na pracę serca, ponieważ pobudzony lub zahamowany zostaje układ współczulny. Dzięki baroreceptorom organizm utrzymuje stałe wartości ciśnienia tętniczego krwi, zarówno kiedy człowiek leży, jak i kiedy stoi. Jednak funkcje baroreceptorów czy ich czułość mogą ulec upośledzeniu.

Kiedy warto udać się na wizytę do kardiologa? Zobaczcie sami:

Zobacz film: Kiedy warto umówić się na wizytę do kardiologa? Źródło: 36,6

Zaburzenia funkcji baroreceptorów

Różne choroby upośledzające układ sercowo-naczyniowy mogą wpływać na zaburzenie funkcji baroreceptorów, ze względu na zmniejszenie hamowania układu przywspółczulnego w organizmie człowieka i zaburzenie równowagi pomiędzy nerwem błędnym i całym układem współczulnym a sercem. Istnieje wiele metod do oceny funkcji baroreceptorów, a właściwie oceny ich czułości. Należą tu metody inwazyjne:

  • metoda z podaniem fenylefryny,
  • metoda z podaniem nitrogliceryny czy nitroprusydku sodu;

oraz nieinwazyjne:

Inwazyjne metody oceny czułości baroreceptorów są niedoceniane w praktyce klinicznej, natomiast wykorzystuje się nieinwazyjne metody, jak próbę Valsalvy czy masaż zatoki szyjnej w warunkach pomocy w zaburzeniach rytmu serca, np. w częstoskurczu komorowym z wąskimi załamkami QRS w zapisie EKG. Próba Valsalvy, wykonywana przedszpitalnie, może być przeprowadzona w ten sposób, że każe się choremu dmuchnąć w strzykawkę 20 ml tak, by przesunął tłok strzykawki. Jest to oczywiście niemożliwe, jednak pośrednio dochodzi do stymulacji naczyń i baroreceptorów przez wzrost ciśnienia wewnątrzpiersiowego i zwolnienie czynności serca.

Wpływ baroreceptorów na serce

Wyrażenie „baroreceptory serca” jest błędne, ponieważ baroreceptory, jak już wcześniej powiedziano, nie występują w sercu, lecz w naczyniach tętniczych, jak tętnica szyjna i aorta. Jednak baroreceptory wpływają pośrednio na serce. Przebiega to w ten sposób, że baroreceptory wysyłają sygnał do ośrodkowego układu nerwowego poprzez nerw błędny, a konkretnie do jądra pasma samotnego w rdzeniu przedłużonym, że spada ciśnienie tętnicze. Dochodzi do 2 zasadniczych odruchów:

  • wzrost napięcia mięśni gładkich i tym samym zwężenie żył i tętniczek, co zwiększa obwodowy opór naczyniowy,
  • stymulacja serca poprzez wzrost rzutu serca i wzrost częstości rytmu serca, co powoduje wzrost rzutu serca.

Efektem tych dwóch mechanizmów jest wzrost ciśnienia tętniczego.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
15
1
Polecamy
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Krioterapia – na czym polega leczenie zimnem?
Krioterapia – na czym polega leczenie zimnem? Dzień Dobry TVN
Ciśnienie skurczowe i rozkurczowe – wartości, przyczyny zaburzeń
Ciśnienie skurczowe i rozkurczowe – wartości, przyczyny zaburzeń TVN zdrowie
Rdzeń przedłużony – budowa, najważniejsze ośrodki i funkcje
Rdzeń przedłużony – budowa, najważniejsze ośrodki i funkcje TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Uczulenie na komary – jakie są objawy? Jak zmniejszyć opuchliznę?
Uczulenie na komary – jakie są objawy? Jak zmniejszyć opuchliznę?