Polub nas na Facebooku
Czytasz: Awizofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed ptakami

Awizofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed ptakami

Kobieta, która boi się ptaków

Fot: Jekaterina Nikitina / gettyimages.com

Awizofobia (inaczej ornitofobia) to zaburzenie nerwicowe należące do grupy fobii specyficznych. Obiektem budzącym lęk są w tym przypadku ptaki. Fobia polega na niechęci do tych zwierząt, a także szeregu przykrych psychosomatycznych objawów, jakie pojawiają się w zetknięciu z nimi.

Nazwa tego zaburzenia pochodzi od łacińskiego słowa avis (ptak) i greckiego phóbos (lęk). Jak w przypadku każdej fobii specyficznej jej zasadniczym objawem jest irracjonalny, niemożliwy do opanowania lęk, który pojawia się mimo braku realnego zagrożenia. Powiązane z nią symptomy poważnie utrudniają codzienne funkcjonowanie, więc awizofobia najczęściej wymaga leczenia.

Przyczyny awizofobii

Strach przed ptakami w pewnych szerokościach geograficznych bywa uzasadniony. Istnieją bowiem gatunki drapieżne, które potrafią zaatakować człowieka. W Europie żyje wiele ptaków mięsożernych, które polują na niewielkie zwierzęta. Zwykle jednak nie zbliżają się do ludzi, o ile nie czują, że muszą się przed nimi bronić. W związku z tym lęk, który paraliżuje w obliczu konieczności przejścia przez miejski park pełen ptaków, należy uznać za całkowicie bezzasadny. Dla osób cierpiących na ornitofobię jest on jednak jak najbardziej rzeczywisty.

Awizofobia zwykle nie występuje u najmłodszych dzieci. W związku z tym za przyczynę irracjonalnego strachu przed ptakami uznaje się najczęściej negatywne doświadczenia. Są to zwykle przeżycia z dzieciństwa, często wyparte do podświadomości. Należą do nich:

  • gwałtowny, przykry kontakt z ptakiem;
  • traumatyczne, przerażające dla dziecka przeżycie, np. widok ptaka rozszarpanego przez inne zwierzę,
  • poznanie historii – książki, filmu, czyjejś opowieści – w której ptaki wyrządziły ludziom krzywdę;
  • lękowa postawa opiekunów, którzy, sami obawiając się ptaków, nieustannie przestrzegali dziecko przed możliwym zagrożeniem.

Objawy i skutki ornitofobii

Awizofobia to paniczny, paraliżujący wręcz strach, często połączony z uczuciem obrzydzenia, jaki pojawia się w kontakcie z ptakami. Może wystąpić nie tylko przy bezpośredniej ekspozycji na stresogenny bodziec (np. w zoo czy w sklepie zoologicznym), ale i na samą myśl o nim. Osoba dotknięta takim zaburzeniem często przeżywa dyskomfort, nawet widząc zdjęcia ptaków albo wyobrażając sobie sytuację, w której musiałaby zetknąć się z tymi zwierzętami.

Zobacz także: Anatidefobia – lęk przed patrzeniem na kaczki

Ornitofobia jest uciążliwą dolegliwością, ponieważ wiąże się z nią szereg objawów wegetatywnych, których natężenie zmienia się w zależności od stopnia subiektywnie odczuwanego zagrożenia. Kontakt z ptakami, a nawet sama myśl o możliwości zetknięcia się z nimi, może wywoływać: kołatanie serca, wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszony oddech, zawroty głowy, duszność, suchość w ustach, nadmierne pocenie się, drżenie kończyn lub uczucie ich paraliżu, a nawet nudności i wymioty. W poczuciu zagrożenia osoba dotknięta awizofobią może stracić kontrolę nad swoim zachowaniem – zacząć uciekać, krzyczeć, płakać, a nawet stracić przytomność.

Na co dzień choremu towarzyszy ciągłe napięcie, ponieważ nieustannie narażony jest na negatywne bodźce. Ptaki spotyka się nie tylko w lasach, na łąkach czy nad wodą – są częścią miejskiego krajobrazu. Zwykle nie boją się ludzi. Przysiadają na ławkach, parkanach, a także balkonach i okiennych parapetach. Niektórzy hodują egzotyczne ptaki w mieszkaniach. Codzienny kontakt z budzącymi lęk zwierzętami jest niemal nieunikniony, dlatego chorzy często ograniczają życiową aktywność do minimum, w skrajnych przypadkach niemal nie wychodząc z domu. Permanentny stres skutkuje szeregiem dolegliwości psychosomatycznych – zaburzeniem snu, bólem głowy czy brzucha, a nawet depresją.

Zobacz film i dowiedz się wszystkiego o lękach:

Zobacz film: Objawy i leczenie nerwicy lękowej. Źródło: 36,6

Leczenie awizofobii

Lęk przed ptakami można, a nawet należy leczyć. Chorym najczęściej zaleca się terapię z użyciem technik behawioralnych, takich jak:

  • desensytyzacja, czyli odwrażliwianie na negatywny bodziec poprzez stopniowe oswajanie się z ptakami (tzw. metoda małych kroków);
  • terapia implozywna – gwałtowne wystawienie chorego na kontakt z ptakami w kontrolowanych warunkach terapii (kilkukrotne powtórzenie takiego zabiegu osłabia reakcję na stresogenny bodziec);
  • modelowanie – poziom lęku chorego zostaje zredukowany poprzez umożliwienie mu obserwacji innej osoby (modela) obcującej z ptakami.

Leczeniu ornitofobii służy także psychoedukacja:

  • pogłębianie wiedzy chorego na temat mechanizmów fobii;
  • nauka radzenia sobie z wegetatywnymi objawami choroby z pomocą technik oddechowych czy relaksacji;
  • przekazywanie rzetelnych informacji na temat obyczajów ptaków, których znajomość ułatwia życie w ich otoczeniu.

W niektórych przypadkach wskazane jest przepracowanie traumatycznych doświadczeń, które wywołały awizofobię. Wówczas w leczenie włącza się elementy terapii psychodynamicznej.

Jeśli strach przed ptakami ogranicza w znaczący sposób normalną aktywność chorego albo stanowi element uogólnionych zaburzeń nerwicowych, wskazana jest wizyta u psychiatry. Lekarz może przepisać na pewien czas preparat przeciwlękowy lub przeciwdepresyjny, którego objawowe działanie wspomoże proces właściwej terapii ornitofobii.

Bibliografia:

1. Adam Bilikiewicz, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, Janusz Rybakowski: Psychiatria.. T. 2. Wrocław: Urban & Partner, 2003.

2. H.I. Kaplan, B.J. Sadock, V.A. Sadock: Psychiatria Kliniczna. Wrocław: Urban&Partner, 2004.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
1
Polecamy
Nerwica – objawy oraz leczenie choroby. Jak prawidłowo rozpoznać nerwicę?
Nerwica – objawy oraz leczenie choroby. Jak prawidłowo rozpoznać nerwicę? Dzień Dobry TVN
Fobia społeczna - objawy, leczenie, przyczyny
Fobia społeczna - objawy, leczenie, przyczyny Dzień Dobry TVN
Batrachofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed żabami
Batrachofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed żabami TVN zdrowie
Nekrofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed zmarłymi
Nekrofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed zmarłymi TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego