Polub nas na Facebooku
Czytasz: ASO: badanie na zakażenie paciorkowcami – normy, wyniki, zastosowanie

ASO: badanie na zakażenie paciorkowcami – normy, wyniki, zastosowanie

NAN

Fot: Alexander Raths / stock.adobe.com

Badanie ASO jest pomocne w diagnostyce chorób takich jak gorączka reumatyczna i zapalenie kłębuszkowe nerek. Odczyn ASO powyżej normy świadczy o zakażeniu paciorkowcami A. Podwyższone ASO u dzieci i u dorosłych wynosi odpowiednio ponad 333 i 200 jednostek na mililitr krwi.

Jest wiele gatunków paciorkowców. Dzielą się one ze względu na antygeny, które produkują – wyraża się to w oznaczeniach literowych paciorkowców: A, B, C, D oraz G. Niektóre z nich mają zdolność hemolizy, czyli niszczenia czerwonych krwinek – to paciorkowce rodzaju beta (całkowity rozkład czerwonych krwinek) oraz alfa (częściowy rozkład). Takich właściwości nie wykazują paciorkowce rodzaju gamma. Te bakterie wywołują u ludzi szereg chorób, m.in. zapalenie płuc, gardła, opon mózgowych (u noworodków), infekcje układu moczowego czy inne ropne stany zapalne.

ASO: co to za badanie?

Badanie ASO służy do stwierdzenia, czy doszło do zarażenia paciorkowcami typu A. ASO to antystreptoliza – przeciwciała przeciwko antygenom paciorkowców (streptolizynie O). Antygeny znajdują się na powierzchni bakterii i wywołują odpowiedź organizmu. Jeśli organizm wytwarza przeciwciała ASO, znaczy to, że niedawno miał do czynienia z paciorkowcami, o których mowa.

Badanie ASO wykonuje się w celach diagnostycznych, by stwierdzić podstawę chorób wywoływanych przez paciorkowce. Niekiedy zakażenie jest bezobjawowe, wtedy powikłania są najgroźniejsze. Paciorkowce mogą być przyczyną:

  • gorączki reumatycznej – inaczej choroba reumatyczna lub choroba reumatyczna serca – powoduje zmiany chorobowe w wielu narządach, w tym w mięśniu sercowym, stawach i ośrodkowym układzie nerwowym; uszkodzenia mogą skutkować m.in. trwałą nabytą wadą serca;
  • ostrego kłębuszkowego zapalenia nerek – może prowadzić do niewydolności nerek;
  • ostrego zapalenia wsierdzia – wsierdzie to błona znajdująca się wewnątrz serca, a jej stan zapalny oddziałuje na mięsień sercowy, zaburzając jego pracę i funkcjonowanie całego organizmu; zapalenie wsierdzia może skończyć się śmiercią, inne powikłania to udar mózgu, zatorowość płucna, zapalenie płuc, ostra niewydolność nerek czy ostra niedomykalność zastawki aortalnej lub mitralnej;
  • szoku toksycznego – paciorkowce produkują toksyny i uwalniają je do organizmu, na skutek tego organizm doznaje szoku; jest to stan zagrażający życiu i wymaga natychmiastowego udzielenia pomocy medycznej.

Na podstawie wyników ASO i występowania objawów przebytego zakażenia paciorkowcami można wdrożyć odpowiednie, skuteczne leczenie. W przypadku paciorkowców jest to antybiotykoterapia.

Przygotowanie do badania ASO i zasady jego wykonania

Badanie krwi ASO wykonuje się z próbki krwi żylnej, pobranej z żyły w zgięciu łokciowym. Osoba badana nie musi być na czczo. Pobraną krew bada się w laboratorium – zakażona krew niszczy krwinki czerwone zawarte w pożywce, przy pomocy której przeprowadza się test.

Odczyn antystreptolizynowy (ASO) powinno się wykonać dwukrotnie z dwutygodniowym odstępem. Pozwala to stwierdzić, w jakiej fazie jest zakażenie – narasta czy ustępuje.

Interpretacja wyników ASO: normy i znaczenie wysokiego ASO

ASO u dzieci nie powinno przekraczać 333 jednostek w mililitrze krwi (IU/ml). Dla dorosłych norma wynosi 200 IU/ml. Podwyższone ASO świadczy o zakażeniu paciorkowcami. Jeśli w drugim badaniu wysokie ASO opada, oznacza to ustępowanie infekcji. Jeśli poziom antystreptolizy rośnie – zakażenie narasta.

Najwyższe stężenie ASO ma między 4. a 6. tygodniem od zakażenia. Organizm przeciwciała zaczyna wytwarzać między 7. a 21. dniem po infekcji.

U około 20% ludzi wynik ASO może być fałszywie niski, ponieważ u tylu chorych organizm nie jest w stanie wytworzyć przeciwciał w ilości adekwatnej do zakażenia. Natomiast u 5% osób wynik może być fałszywie wysoki – osoby te są zdrowe, ale mimo to ich organizm wytwarza przeciwciała ASO.

Wysokie ASO u dziecka, czyli powyżej 333 jednostek na mililitr krwi, często występuje łącznie z objawami chorób, które wywołują paciorkowce z grupy A. Są to m.in.:

  • angina (ropne zapalenie gardła),
  • zapalenie płuc,
  • szkarlatyna (płonica) – objawia się wysoką gorączką, bólem gardła, bólem głowy, brzucha, wymiotami, wieloma drobnymi zmianami skórnymi o intensywnie czerwonej barwie, rumieniem na twarzy; charakterystyczny dla szkarlatyny jest też tzw. malinowy język,
  • liczajec – zakażenie skóry,
  • zapalenie ucha środkowego,
  • róża (nie różyczka) – dotyka przeważnie dzieci i osoby starsze, objawia się gorączką, zmianami zapalnymi skóry (obrzęk, skóra napięta, lśniąca, mocno zaczerwieniona, czasem pęcherze i silne złuszczanie naskórka), występują też dreszcze, a węzły chłonne się powiększają; powikłaniem róży może być sepsa (posocznica), czyli stan realnie zagrażający życiu.

Podwyższone ASO u dziecka może brać się też z niewyleczonych zębów. Przed rozpoczęciem leczenia antybiotykami należy wyleczyć zęby i ponowić badanie ASO.

Zobacz film: Zastosowanie laserów. Źródło: Bez recepty

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
28
3
Polecamy
Kiła nabyta i kiła wrodzona - objawy, leczenie
Kiła nabyta i kiła wrodzona - objawy, leczenie Dzień Dobry TVN
Wszystko o tym, jak rozpoznać kłykciny odbytu czy pochwy oraz jakie leczenie podjąć
Wszystko o tym, jak rozpoznać kłykciny odbytu czy pochwy oraz jakie leczenie podjąć Dzień Dobry TVN
Podwyższone ASO – co oznacza i jakie są przyczyny wysokiego ASO?
Podwyższone ASO – co oznacza i jakie są przyczyny wysokiego ASO? TVN zdrowie
Badanie ASO – na czym polega, kiedy je wykonać i jakie są normy stężenia antystreptolizyny we krwi? 
Badanie ASO – na czym polega, kiedy je wykonać i jakie są normy stężenia antystreptolizyny we krwi?  TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?