Polub nas na Facebooku
Czytasz: ALT, czyli aminotransferaza alaninowa: normy, interpretacja wyników badania, próby wątrobowe

ALT, czyli aminotransferaza alaninowa: normy, interpretacja wyników badania, próby wątrobowe

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: endostock / stock.adobe.com

Badanie ALT służy diagnostyce chorób wątroby i stwierdza jej stan. Norma stężenia aminotransferazy alaninowej mieści się w zakresie od 5 do 40 jednostek na litr krwi. Zbyt wysokie ALT może oznaczać ciężki stan zapalny wątroby, jej marskość, stłuszczenie lub uszkodzenie.

Przeważnie jednocześnie z badaniem ALT mierzy się stężenie we krwi AspAT, czyli aminotransferazy asparaginianowej. Określenie wartości dla obu enzymów zwiększa dokładność diagnostyczną testu – ważnym parametrem jest stosunek AspAT do ALT. Normy AspAT to dla kobiet poniżej 35 U/l (jednostek na litr), a dla mężczyzn poniżej 45 U/l.

Co to jest ALT i u kogo wykonuje się to badanie?

ALT (aminotransferaza alaninowa) – inaczej ALAT lub GPT – to enzym wewnątrzkomórkowy znajdujący się w hepatocytach (komórkach wątroby), mięśniach szkieletowych, w sercu i nerkach. Gdy dochodzi do uszkodzenia komórek zawierających ALT, poziom enzymu we krwi się podnosi

Stężenie ALT we krwi bada się u osób, u których występują objawy choroby i uszkodzenia wątroby. Wskazaniem do wykonania badania ALT są:

ALT (GPT) bada się też u alkoholików, u osób zarażonych wirusem wywołującym zapalenie wątroby, u osób z nadwagą i otyłych, a także u kobiet stosujących doustną antykoncepcję hormonalną, która może uszkadzać wątrobę przy długotrwałym stosowaniu.

Zobacz film: Prawidłowe wyniki morfologii. Źródło: Bez recepty.

Przygotowanie do badania ALT

ALT to badanie z krwi. Próbkę pobiera się z żyły w zgięciu łokciowym. Osoba badana powinna być na czczo, a krew należy pobrać rano, ponieważ stężenie ALT rośnie w ciągu dnia.

Aminotransferaza alaninowa: wyniki badań – interpretacja

Norma aminotransferazy alaninowej ALT wynosi od 5 do 40 jednostek na litr krwi. U noworodków podwyższone ALT (GPT) jest zjawiskiem fizjologicznym. U dzieci i dorosłych wyniki badania krwi ALT najczęściej oznaczają choroby wątroby i uszkodzenie komórek tego narządu.

Najczęściej, by zwiększyć czułość testu i dokładność diagnostyczną, wykonuje się łącznie badanie ALT i AST. Na podstawie stosunku tych dwóch enzymów można powiedzieć, jak poważna jest choroba wątroby, i określić jej charakter. AST to aminotransferaza asparaginianowa (AspAT, GOT).

Jeśli badanie wykazało mniej niż pięciokrotne przekroczenie normy ALT, a stosunek AST do ALT jest mniejszy niż 1, oznacza to:

  • przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B i C oraz ostre wirusowe zapalenie wątroby typu od A do E wywołane przez EBV (wirus Epsteina-Barr) lub CMV (wirus cytomegalii),
  • stłuszczenie wątroby,
  • uszkodzenie hepatocytów wskutek działania toksyn lub leków,
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby – gdy organizm sam niszczy własne komórki wątroby, prowadząc do marskości tego narządu,
  • chorobę Wilsona – polegającą na odkładaniu nadmiaru miedzi w organizmie i przez to uszkadzanie wątroby i mózgu,
  • hemochromatozę – w której w organizmie odkładany jest nadmiar żelaza, co uszkadza wątrobę i zaburza pracę układu krążenia,
  • celiakię.

Pięciokrotnie przekroczona norma ALT i stosunek AST do ALT większy niż 1 jest skutkiem:

  • marskości wątroby,
  • uszkodzenia wątroby w wyniku nadużywania alkoholu,
  • ostrego stanu zapalnego wątroby z niedrożnością przewodów żółciowych,
  • hemolizy,
  • miopatii,
  • zawału serca,
  • chorób tarczycy,
  • dużego wysiłku fizycznego przed badaniem.

Większy niż piętnastokrotny wzrost ALT może być objawem:

  • ostrego wirusowego zapalenia wątroby typu od A do E spowodowanego HSV (wirusem opryszczki),
  • uszkodzenia wątroby przez leki lub toksyny,
  • ostrego niedokrwienia wątroby,
  • autoimmunologicznego zapalenia wątroby,
  • choroby Wilsona,
  • zakrzepicy żył wątrobowych (zespół Budda i Chiariego),
  • zamknięcia tętnicy wątrobowej.

W niektórych przypadkach ALT może być fałszywie wysokie. Zwiększone stężenie aminotransferazy alaninowej obserwuje się po wykonaniu dużego wysiłku fizycznego, w hemolizie, u kobiet w ciąży lub krótko po porodzie.

ALT i AST jako część prób wątrobowych

Badania AST i ALT wykonuje się bardzo często jednocześnie z innymi testami dotyczącymi pracy i stanu wątroby. Zestaw badań obrazujących kondycję tego narządu nosi nazwę prób wątrobowych. Oprócz AST (AspAT) i ALT próby wątrobowe obejmują:

  • bilirubinę całkowitą (norma od 3,42 do 20,6 mikromoli na litr),
  • fosfatazę alkaliczną (norma dla dorosłych od 20 do 70 jednostek na litr),
  • gamma-glutamylotransferazę (norma dla mężczyzn od 18 do 100 jednostek na litr, dla kobiet – od 10 do 66 jednostek na litr),
  • gammaglutamylotranspeptydazę (norma od 6 do 28 jednostek na litr),
  • dehydrogenazę mleczanową (norma od 120 do 240 jednostek na litr),
  • cholinesteraza (norma od 1900 do 3800 jednostek na litr)
  • antygen HBs i przeciwciała HCV (norma to wynik ujemny).

Kompleksowe próby wątrobowe powinny być interpretowane przez specjalistę. Zwykle wskazaniem do badania poza podejrzeniem chorób wątroby i objawów jej nieprawidłowego funkcjonowania są też cukrzyca, choroba alkoholowa oraz otyłość.

Koszt i dostępność badania ALT

Badanie ALT może zlecić lekarz – jeśli ma on podpisany kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, test jest bezpłatny. Prywatnie badanie ALT można wykonać w dowolnym laboratorium, a jego koszt to około 10 złotych.

Rzadko wykonuje się pojedyncze badanie ALT, zwykle jednocześnie przeprowadza się próby wątrobowe. Koszt tego zestawu badań to około 30 złotych.

Zobacz film: Budowa wątroby. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
285
12
Więcej na temat
Kolka wątrobowa – bolesne problemy z pęcherzykiem żółciowym
Próby wątrobowe – normy i rodzaje badań (ALT, GGTP, ALP, AST i in.) 
Żółtaczka typu C – objawy, zakażenie, szczepionka. Jak leczyć?
Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest uleczalne: objawy, przyczyny, leczenie i dieta
Komentarze (0)
Nie przegap
Mleko z miodem, czosnkiem i masłem - domowe lekarstwo na przeziębienie
Transferyna: co oznacza niski lub podwyższony poziom w badaniu?
Bazocyty – co to? Czy bazocyty mogą być podwyższone i obniżone?
Jak wybierać buty dla dzieci?
Sok z brzozy – właściwości i zastosowanie. Pijmy na zdrowie!
Korzeń mniszka lekarskiego, kwiaty i liście – właściwości lecznicze mniszka i stosowanie