Polub nas na Facebooku
Czytasz: Allodynia – jak ją rozpoznać? Przyczyny i leczenie
menu
Polub nas na Facebooku

Allodynia – jak ją rozpoznać? Przyczyny i leczenie

 komórki nerwowe człowieka

Fot. nerve cells / Getty Images

Allodynia to objaw wynikający z ośrodkowej lub obwodowej nadpobudliwości neuronów w reakcji na dotyk, ucisk, zmianę temperatury czy mechaniczne odkształcenie. Przyczyny związane są z neuropatiami o różnym pochodzeniu i uszkodzeniami rdzenia kręgowego.

Allodynia to zespół uciążliwych, przewlekłych objawów bólowych, które towarzyszą uszkodzeniu dróg nerwowych i wiążą się ze zwiększoną reaktywnością na bodźce. Należy ją odróżniać od hiperalgezji, która jest efektem nadmiernej pobudliwości receptorów i może wynikać z czynników miejscowych.

Objawy allodynii

Allodynia objawia się charakterystyczną, nadmierną i nieadekwatną do bodźca reakcją czuciowej części układu nerwowego na zewnętrzne bodźce. Choremu dokucza ból, mimo że w warunkach prawidłowych dane pobudzenie nie powodowałoby tak silnej reakcji. Impulsy wywołujące chorobę to:

  • dotykanie skóry (jest to wtedy tzw. statyczna allodynia mechaniczna),
  • lekkie opukiwanie powłok ciała (dynamiczna allodynia mechaniczna),
  • zmiana temperatury otoczenia – np. kontakt z ciepłym powietrzem, rozgrzaną filiżanką, zimną wodą, lodem (odmiana termiczna),
  • ruchy kończyn, szyi i tułowia (postać ruchowa).

Dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas, mają zmienne natężenie – niekiedy są silniejsze, innym razem – słabsze. W allodynii statycznej czy ruchowej mogą być tak nasilone, że najmniejsze ruchy lub kontakt skóry z odzieżą albo pościelą wywołują ciągły ból.

Może on mieć charakter ostry, przeszywający, ale najczęściej odczuwany jest jako palenie, rwanie, szczypanie, intensywne mrowienie. W zależności od rodzaju schorzenia, które wywołało ten objaw, ból może lokalizować się w jednym obszarze lub w wielu miejscach. Niekiedy ma nawet charakter wędrujący.

Chory z allodynią pod wpływem intensywnego bólu zdecydowanie ogranicza swoją aktywność. Często z obawy przed bólem pojawiają się wtórne zmiany o typie nerwicy albo reakcje paniczne, gdy jakaś sytuacja zagraża wyzwoleniem dolegliwości.

Polecamy: Ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy człowieka - zasady działania

Zobacz film i dowiedz się jak działa układ nerwowy: 

Zobacz film: Budowa i funkcje układu nerwowego. Źródło: 36,6.

Jak powstaje allodynia?

Przyczyną allodynii jest uszkodzenie dróg czuciowych powodujące zwiększoną reaktywność na bodźce. Schorzenie to dotyczy głównie nerwów, które przewodzą niespecyficzne impulsy bólowe informujące o uszkodzeniu tkanek (czyli tzw. układu czucia nocyceptywnego). Zakończenia zlokalizowane są w skórze, błonach śluzowych, rogówce oka, w obrębie mięśni i elementów układu pokarmowego (np. w ścianie żołądka i jelit). Drugim elementem dostarczającym nadmiernych bodźców bólowych są drogi odpowiadające za przewodzenie impulsów z zakresu tzw. czucia głębokiego. Ich receptory umiejscowione są w mięśniach, ścięgnach, powięziach i w obrębie stawów.

Normalnie dostarczają one informacji o położeniu i napięciu elementów układu ruchu. W allodynii ich pobudzenie powoduje ból.

Polecamy: Zaburzenia czucia głębokiego u dzieci i dorosłych – objawy i ćwiczenia

Przyczyny allodynii

Przyczynami allodynii są głównie uszkodzenia dróg nerwowych na poziomie ośrodków mózgowych, rdzenia kręgowego, niekiedy również w obrębie nerwów obwodowych. Zmiany chorobowe oraz degeneracja włókien i komórek nerwowych powodują przebudowę dróg przewodzenia i zwiększenie wrażliwości na ból. Uważa się też, że neurony przewodzące różnego typu impulsy łączą się na skutek uszkodzenia części komórek i do ośrodków mózgowych dostarczana jest niewłaściwa stymulacja odbierana jako ból.

Schorzeniami, które powodują allodynię, są:

  • neuropatie (np. cukrzycowa, alkoholowa),
  • kompleksowy zespół bólu regionalnego (CRPS, inaczej zespół Sudecka),
  • neuralgia popółpaścowa,
  • fibromialgia (przewlekła niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich).

Dolegliwości o typie allodynii mogą też występować u osób cierpiących na migreny. Niekiedy nadmierne odczuwanie bólu jest objawem stałym, ale najczęściej pojawia się przed napadem migrenowym jako tzw. objaw zwiastunowy (prodromalny).

Objawy allodynii pojawiają się w przypadku urazu rdzenia kręgowego albo nerwów obwodowych, podczas regeneracji włókien nerwowych. W takiej sytuacji allodynia może być objawem przemijającym, który wiąże się z określonymi fazami ich odbudowy.

Leczenie allodynii

Allodynia jest schorzeniem, które ma charakter przewlekły, często postępujący i trudno poddaje się leczeniu. Dobór leków jest uzależniony od typu allodynii, natężenia objawów oraz stanu ogólnego chorego. W terapii stosuje się preparaty działające na ośrodki bólowe i zmniejszające przewodnictwo nerwowe, takie jak:

  • lidokaina,
  • meksyletyna,
  • ketamina,
  • naproksen lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne,
  • niektóre środki stosowane w leczeniu padaczki i stanów psychotycznych,
  • preparaty antydepresyjne i uspokajające.

Duże natężenie bólu może wymagać podawania glikokortykosteroidów albo leków opiatowych (tramadolu, pochodnych morfiny, fentanylu). Te ostatnie stosowane są doraźnie lub w ściśle określonych sytuacjach ze względu na możliwość rozwoju uzależnienia. Chory z allodynią najczęściej leczy się w poradni neurologicznej lub specjalistycznej przychodni leczenia bólu przewlekłego.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
0
Polecamy
Nowe badania: polska młodzież rzadziej sięga po dopalacze, częściej po leki
Nowe badania: polska młodzież rzadziej sięga po dopalacze, częściej po leki Dzień Dobry TVN
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Neuralgia popółpaścowa – przyczyny i współczesne metody leczenia
Neuralgia popółpaścowa – przyczyny i współczesne metody leczenia TVN zdrowie
Kakosmia – zaburzenia węchu. Objawy, przyczyny i leczenie
Kakosmia – zaburzenia węchu. Objawy, przyczyny i leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami Materiał sponsorowany
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego